LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alarobia Fahatelo tsotra Mandavan-taona

Vakiteny voalohany

Boky Faharoan'i Samoela 7,4-17.

Ny alin'izay ihany, dia tonga tamin'i Natàna ny tenin'ny Tompo nanao hoe:
Mandehana, lazao amin'ny mpanompoko, amin'i Davida, hoe: Izao no lazain'ny Tompo: Hianao ve no hanao trano hitoerako?
Fa mbola tsy nitoetra an-trano aho, hatramin'ny nitondrako ny zanak'Israely nivoaka avy tany Ejipta ka mandrak'androany, fa izao nifindrafindra tamin-day sy tamin-tabernakla izao.
Ary nandritra ny fotoana rehetra niarahako nandeha tamin'ny zanak'Israely rehetra, moa mba nilaza teny indraim-bava aho tamin'ireo mpifehy an'Israely, izay nasaiko hamahana an'Israely vahoakako, nanaovako hoe: Nahoana hianareo no tsy manao trano sedera ho ahy?
Koa ankehitriny, lazao amin'ny mpanompoko, amin'i Davida, hoe: Izao no lazain'ny Tompo-n'ny tafika: Tany an-tanim-bilona tao aorian'ny ondry no nangalako anao ho andriana amin'ny vahoakako, amin'Israely;
ny fahavalonao rehetra naringako teo anoloanao, ny anaranao nataoko malaza toy ny anaran'ny olo-malaza ambonin'ny tany.
Nanokan-toerana ho an'ny vahoakako, ho an'Israely aho, dia nampiorina azy eo, ka efa monina ao aminy izy, ary handry tsy amin'ahiahy, fa tsy hampahorian'ny zanaky ny faharatsiana toy ny taloha intsony,
sy toy ny tamin'ny andro nananganako mpitsara hifehy an'Israely vahoakako. Nanome anao fialan-janona tamin'ny fahavalonao rehetra aho; ary lazain'ny Tompo aminao fa hananganany trano hianao.
Rahefa tapitra ny andronao, ka mandry amin'ny razanao hianao, dia hatsangako ny taranakao manaraka anao, izay haloaky ny kibonao, ary hamafisiko ny fanjakany.
Izay no hanorina trano ho an'ny anarako, ary hohamafisiko ho mandrakizay ny seza fiandrianan'ny fanjakany.
Ho toy ny ray ho azy aho, ary izy dia ho toy ny zanaka ho ahy. Raha manao ratsy izy, dia hofaiziko amin'ny tsora-kazon'olombelona, sy ny kapoky ny zanak'olombelona.
Ny famindram-poko anefa tsy mba hiala aminy, toy ny nanesorako izany tamin'i Saola, izay nalako teo anoloanao.
Fa ho azo antoka ny faharetan'ny tranonao, sy ny fanjakanao eo anatrehanao mandrakizay ary hiorina mandrakizay ny seza fiandriananao.
Nambaran'i Natàna tamin'i Davida avokoa izany teny sy fahitana rehetra izany.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ity lahatsoratra ity dia miverina amin'ny andron'ny mpanjaka Davida, raha vao niorina tsara ny fanjakany ary tonga saina izy fa tsy nisy hazo hitoeran'ny Tompo afa-tsy tafo sy lay naorin'ny olon-tsotra. Nihevitra Davida hanangana trano ho an'ny Tompo, saingy amin'ny alalan'ny mpaminany Natàna no miteny Andriamanitra fa tsy izany no fikasan'Andriamanitra. Ny fototra ara-kolontsaon'ity lahatsoratra ity dia mifototra amin'ny fifindrafindramon'ny firenena Israelita sy ny fananganana azo antoka amin'ny fitondrana. Endrika famantarana ara-pihavanana eo amin'ny mpanjaka sy Andriamanitra no asongadiny. Ny "trano" eto dia maneho zavatra roa: trano ara-batana (tempoly) sy trano ara-pahatsiarovana (fianakaviana mpanjaka sy taranaka mitohy). Ny maha-zava-dehibe azy dia eo amin'ny fanekena miorina amin'ny fitokisana an'i Davida sy ny fanamafisana fa Andriamanitra no fototry ny fahefana sy ny faharetan'ny fanjakana, fa tsy asa majinika nataon'olombelona.

Ny dinamika fototra amin'ity lahatsoratra ity dia ny fifindran'ny fanirian'olombelona hanorina ho an'Andriamanitra mankany amin'ny fanekena fa Andriamanitra tenany no manorina sy manome mafy ny fianakaviana sy ny fanjakana.

Salamo

Salamo 89(88),4-5.27-28.29-30.

Efa nanao fanekena tamin'ilay nofidiko aho; 
fianianana efa nataoko tamin'i Davida mpanompoko,
fa ta-hampiorina mafy mandrakizay ny taranakao aho, 
sy hanamafy ny seza fiandriananao, hatramin'ny taranaka rehetra.

Izy hiantso ahy hoe: Hianao no raiko, sy Andriamanitro 
ary vatolampy famonjena ahy.
Ary izaho kosa hanao azy ho lahimatoa, ambony indrindra amin'ny mpanjakan'ny tany.
Hitahiry ny hatsaram-poko aminy mandrakizay aho; 

ary ny fanekeko aminy tsy hivadihana.
Hampitoeriko haharitra mandrakizay ny taranany; 
ary ny seza fiandrianany haharitra toy ny andron'ny lanitra.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ny Salamo dia feo ara-litorjia nentin'ny vondrom-pivavahana Israelita nanehoana fitokisana amin'ny fanekem-pihavanana sy fiantsoana famonjena. Ny olona miteny eto dia miatrika zava-tsarotra amin'ny tantara na rindran-kevitra miandrandra fiarovana sy fanamafisana amin'ny tantara lava. Ny "fanekena" sy "fahefan'ny mpanjaka" eto dia manamarika fa ny fiainan'ny taranaka sy ny fitohizan'ny firenena dia miankina amin'ny fahatokiana atao amin'Andriamanitra, fa tsy amin'ny fahaparan'ny zava-miseho ara-tantara. Ny fiantsoana an'Andriamanitra ho "Raiko, Vatolampiko, Famonjena Ahy" dia mamoaka an-tsary ny fiarovana sy fifehezana tena amin'ny fahoriana, amin'ny fomba tsy manam-petra.

Ny hafatra manan-danja eto dia ny fahatokisana tsy miova amin'ny fikasana sy fanekem-pitiavana ataon'Andriamanitra amin'ny taranaka sy fanjakan'ny vahoakany.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Marka 4,1-20.

Ary nampianatra teo amoron-dranomasina indray izy, ka nisy vahoaka be nitangorona teo aminy, izy moa niakatra nipetraka teo an-tsambo kely teo ambonin'ny ranomasina, ny vahoaka rehetra kosa teny amoron-dranomasina.
Ary nampianatra azy zavatra maro tamin'ny fanoharana izy, ka nilaza tamin'ny fampianarany hoe:
Mihainoa: Indro niainga hamafy ny mpamafy,
ka nony namafy izy, ny sasany latsaka teny amoron-dàlana, dia tonga ny voro-manidina ka nitsindroka azy.
Ny sasany latsaka tamin'ny tany be vato sy marivo nofo, ka nitsimoka vetivety satria tsy nisy tany lalina;
fa nony niposaka ny masoandro, sady nasian'ny hainandro izy no tsy latsa-paka ka maina.
Ny sasany latsaka tany anaty tsilo, ary nitombo ny tsilo ka nangeja azy, dia tsy namoa izy.
Ary ny sasany latsaka tamin'ny tany tsara, dia naniry sy nitombo ary namoa, ka ny sasany avo telopolo heny, ny sasany avo enim-polo heny, ny sasany avo zato heny.
Ary hoy izy: Izay manan-tsofina hihainoana, aoka hihaino.
Nony efa nitokana izy, dia nanontany azy ny amin'ny fanoharana ireo momba azy mbamin'ny roa ambin'ny folo lahy.
Ary hoy izy taminy: Hianareo no nomena ny hahalala ny zava-miafina amin'ny fanjakan'Andriamanitra, fa amin-dry zareo any ivelany kosa ny zavatra rehetra dia atao amin'ny fanoharana,
mba hahita maso izy fa tsy hahalala, ary handre sofina fa tsy hahafantatra, fandrao hibebaka izy ka havela ny helony.
Dia hoy izy: Tsy azonareo va izany fanoharana izany? Koa hataonareo ahoana àry no fahalala ny fanoharana rehetra?
Ny mpamafy dia mamafy ny teny.
Ireto eo amoron-dàlana dia ny olona izay amafazana ny teny; fa raha vao nahare izy, dia tonga Satana ka manesotra ny teny voafafy tao am-pony.
Toy izany koa, ireo mandray ny voa amin'ny tany be vato no izay vao mandre ny teny, dia mandray azy an-kafaliana;
nefa tsy miorim-paka ao anatiny izy, ka tsy maharitra ela; fa nony tonga ny fahoriana sy ny fanenjehana noho ny teny, dia tafintohina miaraka amin'izay izy.
Ireo mandray ny voa ao anatin'ny tsilo no izay mihaino ny teny;
fa ny fiahiana izao fiainana izao sy ny fitaky ny harena mbamin'ny fanirian-javatra hafa, dia miditra mamono ny teny, ka tonga tsy mamoa izy.
Ary ireo mandray ny voa amin'ny tany lonaka no izay sady mihaino ny teny no mandray azy ka mamoa, ny sasany avo telo-polo heny, ny sasany enim-polo heny, ary ny sasany zato heny.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Ao amin'ny tantaran'ny Evanjely, i Jesoa dia maneho endrika vaovao amin'ny fanabeazana amin'ny alalan'ny fanoharana, manoloana vahoaka miangona eny amoron'ny ranomasina. Ny "mpamafy" sy ny "voa" no ampiasaina, sary mahazatra amin'ny fiainan'ny tanimbary sy tantsaha ao Palestina fahizay. Ireo karazany voa mianjera amin'ny tany samihafa dia manazava amin'ny fomba andavanandro fa tsy mitovy ny valin'ny hafatra noraisina amin'ny lahateny. Eo amin'ny fiarahamonina jiosy amin'izany fotoana izany, dia betsaka ny fikorontanana sy fifanoherana momba ny fanehoana an'Andriamanitra sy ireo antso ho amin'ny fiovam-po. I Jesoa dia mamaritra mazava fa misy sakana avy amin'ny toe-po, avy amin'ny fiainana sy fanjohiana harena, na fitaintainana, izay mety hanakana ny fitomboan'ny hafatra. Ny "tany lonaka" dia manambara olona mandray sy mamboly amin'ny amim-pitandremana ka mamoa ampahamaroana: "avo telopolo, enim-polo, zato heny".

Ny fototra antony eto dia ny fifanoheran'ny fahazoana hafatra sy ny vokatra: miankina amin'ny fandraisana sy ny toetry ny mpihaino no hamokarana na fahabangana amin'ny fitomboana.

Fiheverana

Fampiraisana sy fifehezana eo amin'ny fiandohana sy fihaviana

Ny iraisan'ny vakiteny rehetra dia mifantoka amin'ny fitohizan'ny hafatra sy fanekena avy amin'Andriamanitra, mipoitra amin'ny fiaraha-monina ka manjary lasa sehatra ifanarahana na ifanoherana. Voalohany, amin'ny fanovàna ho an'ny fanjakana sy fianakaviana (LECTIO1), ny fitohizana sy fiarovana avy amin'ny Andriamanitra dia aseho ho fototra tsy azo hozongozonina. Manaraka izany, ny salamo no manamafy amin'ny fitokisana amin'ny faharetan'ny fanekena; ny vavaka dia lasa endrika manofana sy mampihavana vahoaka amin'ny hafatra sy teny nampanantenaina. Farany, amin'ny Evanjely, ny fifandraisana amin'ny hafatra omen'Andriamanitra dia miseho amin'ny faninana sosialy sy fahatsiarovan-tena: manimba na mampamokatra arakaraka ny fandraisana azy ny teny, ka maneho ampahibemaso ny fahasamihafàna sy fahafahana.

Ireo fifandraisan-kery miseho amin'ny taratasy dia mitohy amin'ny endrika maro: ny fanorina sy fiarovana amin'ny atao hoe fanekena (fanovàna ara-politika sy ara-pivavahana na eo amin'ny fianakaviana sy fiaraha-monina), ny fepetra sy fitsapana ho an'ny hafatra (toy ny amin'ny Evanjely), ary ny fitokisana lalina amin'ny Andriamanitra izay mamolavola maha-izy sy maha-mety hisy vokany amin'ny taranaka.

Ankehitriny, mbola mitranga amin'ny maha-olona sy maha-vondrona rehetra ny fifaneriterena mifototra amin'ny fitokisana sy fahavononana handray hafatra vaovao. Ny ady eo amin'ny hafatra sy ny fahatongavan-tsaina, eo amin'ny fanekena sy fanoherana, dia mampivoitra fa ny fitohizan'ny tantara dia miankina amin'ny fandraisan'ny olombelona anjara amin'ny fanekem-pihavanana sy amin'ny hafatra atao azy.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.