LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alahady Fahaenina tsotra Mandavan-taona

Vakiteny voalohany

Bokin'ny Eklesiastika 15,15-20.

Raha sitra-ponao dia hitandrina ny didy hianao, miankina amin'ny sitraky ny fonao, ny tsy mivadika.
nataony eo anoloanao ny afo sy ny rano, azonao atsotra amin'izay tianao ny tananao.
Eo anoloan'ny olombelona, ny fiainana sy ny fahafatesana, ka izay fidiny dia homena azy.
Fa lehibe ny fahendren'ny Tompo; sady mahery izy no mahefa, ary mahita ny zavatra rehetra.
Ny masony, dia eo amin'izay matahotra azy, ary fantany avokoa ny asan'ny olombelona.
Tsy misy olona nodidiany ho mpankahala fivavahana, tsy misy olona nomeny lalana hanota.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ao amin'ny tantaran'ny Bokin'ny Eklesiastika, taratry ny fiaraha-monina jiosy manaraka mikiry manavaka sahady ny atao hoe fahendrena sy ny fifandraisan'i olona amin'Andriamanitra sy amin'ny lalàna. Miresaka amin'ny vondrona voavahana anaty diaspora na amin'ny olona eo amin'ny samoim-pirenena mpanjanatany, ilazana fa tsy kisendrasendra ny fisafidianana amin'ny fiainana, fa miankina amin'ny safidy sy fahalalahan’ny olombelona. Mampiseho an-tsary mazava ny safidy omen’Andriamanitra: "nataony eo anoloanao ny afo sy ny rano"—midika izany fa ambany fitantanan’olombelona ny fotoana hifidianana fiainana (afo) na fahafatesana (rano).

Manan-kery sy mahita zavatra rehetra ny Tompo, ka tsy ny fitsarany amin’ny farany ihany no ambara, fa koa ny fisian’ny fepetra mazava asongadiny ho an’ny olona tsirairay: tsy misy olona noterena hanota na hanohitra fivavahana. Ireo dingana goavana eto dia ny andraikitry ny olombelona amin’ny lalàna sy ny fahafahany misafidy amin’ny zavatra mitranga eo amin’ny fiainana.

Salamo

Salamo 119(118),1-2.4-5.17-18.33-34.

ALEPH Sambatra ny tsy manan-tsiny amin'ny lalany, izay mandeha araka ny lalan'ny Tompo.
Sambatra izay mitana ny fampianarany; izay mitady azy amin'ny fony rehetra,
Efa namoaka ny didinao hianao; mba hitandreman'ny olona azy tsara.
Enga anie ka ho voahitsy ny làlako, mba hitandremako ny didinao!

GHIMEL Anehoy hatsaram-po ny mpanomponao mba ho velona aho, ka hitandrina ny teninao.
Sokafy ny masoko mba hahitako ny zava-mahagaga ao amin'ny lalànao.
HE Ry Iaveh ô, ampianaro ny làlan'ny didinao aho, mba hitandremako azy hatramin'ny faran'ny aiko.
Omeo fahazavan-tsaina aho, hitandremako ny lalànao: sy hankatoavako azy amin'ny foko rehetra.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ity Salamo ity dia mipoitra avy amin’ny fomba fivavahana iainan’ny olona jiosy izay manandratra ny lalàn’ny Tompo ho toy ny loharanon’ny fitahiana sy fahasambarana. Amin’ny sehatra liturgika, mitambatra amin’ny fiderana sy fangatahana amin’ny vavaka, asongadiny eto fa tsy fifehezana ivelany ihany ny fanarahana lalàna, fa fangatahana fahazavan-tsaina sy fahatsoram-po amin’ny fo. Ny fizaran'i Salamo 119, izay lavalava dia lavalava indrindra, dia manampy amin’ny fitohizan’ny fandinihana sy ny fitandremana lalàna, ka iantsoana an’Andriamanitra hanome fahazavana sy fahavononana.

Manindry mafy ny vavaka amin’ny faniriana hahafantatra lalina sy hankato be amin’ny lalàny, izany hoe misy fampifandraisana amin’ny fanovàna sy fanavaozan-tena amin’ny fiavahana liturgika. Ny dinika miverimberina eto dia ny fangatahana fitarihan’Andriamanitra amin’ny lalan’ny fahamarinana, izay miteraka fientanentanana ao amin’ny fiaraha-monina vavolombelona.

Vakiteny faharoa

Taratasy Voalohan'i Md. Paoly Ho An'ny Korintiana 2,6-10.

Mitory fahendrena amin'izay efa lavorary ihany izahay; nefa tsy mba ny fahendren'izao tontolo izao izany, na an'ny mpanapak'izao tontolo izao, izay olona efa ho levona;
fa fahendren'Andriamanitra no torinay, dia fahendrena lalina tsy hita polopolorina, izay voatendrin'Andriamanitra talohan'izao tontolo izao hampahazo voninahitra antsika;
ary tsy nisy nahatakatra izany ny mpanapak'izao tontolo izao (satria raha nahalala izy, dia tsy ho namantsika ny Tompon'ny voninahitra tamin'ny hazo fijaliana);
fa izany dia anisan'ireo zavatra voasoratra hoe: Zavatra mbola tsy hitan'ny maso na mbola ren'ny sofina, na mbola tafiditra tao am-pon'ny olona velively no namboarin'Andriamanitra ho an'izay tia azy.
Tamintsika no nanambaran'Andriamanitra izany tamin'ny Fanahiny; satria mahafantatra ny zavatra rehetra ny Fanahy, na dia izay lalina indrindra ao amin'Andriamanitra aza.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Ny taratasy voalohan’i Paoly ho an’ny Korintiana dia mikasika tetikady sy fifanavahana ara-pahendrena eo amin’ny fiaraha-monin’ny Eglizy vaovao sy ny rafitra ara-tsaina mahazatra an’izao tontolo izao. Nilaza sy nampitandrina Paoly fa tsy mitovy amin’ny fahendren’izao tontolo izao ny fahendren’Andriamanitra, izay miafina ka tsy azon’ny mpanapaka sy ny manam-pahefana tamin’ny fotoana niainany. Tafiditra amin’ny fifandirana eo amin'ny foto-pisainana grika sy jiosy any Korinto izany (tanàna fihaonan’ny kolontsaina sy hevitra), ka ny fahendrena torin’ny Apostoly dia ekena ho vokatry ny Fanahy sy miafy amin’ny fahafahan’ny tsirairay mandray izany.

Misongadina eto ny fanambarana amin’ny Fanahy—izay ahafahan’ny mpino mahafantatra lalina kokoa ny fahendrena nomen’Andriamanitra, izay tsy shafty ho an’ny olona tsy mbola niaina izany traikefa izany. Ny firaisan-kina araka ny Fanahy sy ny fanoherana ny rafitra mipoitra eto no ivon’ny hafatra: tsy miankina amin’ny mpanapaka sy ny rafitra tompon’andraikitra amin’ny fahadisoan’ny fiarahamonina, fa amin’Andriamanitra sy izay tiany ho tanterahina.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Matio 5,17-37.

Aza ataonareo fa tonga aho handrava ny Lalàna na ny Mpaminany; tsy tonga handrava aho, fa hanatanteraka.
Fa lazaiko aminareo marina tokoa, fa mandra-pahalevon'ny lanitra sy ny tany, dia tsy hisy ho foana akory amin'ny Lalàna na dia i iray na tendrin-tsoratra iray akory aza, mandra-pahatanterak'izy rehetra.
Koa amin'izany, izay handika ny anankiray amin'ireo didy madinika indrindra ireo, ka hampianatra ny olona toy izany, dia ho kely indrindra amin'ny fanjakan'ny lanitra; fa izay hanatanteraka sy hampianatra ireo kosa dia ho lehibe amin'ny fanjakan'ny lanitra.
Fa lazaiko aminareo, fa raha tsy lehibe noho ny an'ny mpanora-dalàna sy ny Farisiana ny fahamarinanareo, dia tsy hiditra amin'ny fanjakan'ny lanitra akory hianareo.
Efa renareo fa voalaza tamin'ny ntaolo hoe: Aza mamono olona, ary izay hamono olona dia hohelohina amin'ny fitsarana.
Fa izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra mitezitra ny rahalahiny dia hohelohina amin'ny fitsarana; ary izay hanao aminy hoe Raka, dia hohelohina amin'ny Sanedrina; ary izay hanao azy hoe Foka dia hohelohina any amin'ny gehen'afo.
Koa raha manatitra ny fanatitrao eo amin'ny otely hianao, ka eo vao mahatsiaro fa manana alahelo aminao ny rahalahinao,
dia avelao eo amin'ny otely aloha ny fanatitrao, ka mandehàna mihavana amin'ny rahalahinao vao miverina hanolotra ny fanatitrao indray.
Mihavàna faingana amin'izay manana ady aminao, dieny samy mbola eo an-dàlana hianareo, fandrao atolotr'izay manana ady aminao amin'ny mpitsara hianao, ary ny mpitsara kosa hanatitra anao amin'ny mpamototra, ka hatao an-tranomaizina hianao.
Lazaiko aminao marina tokoa fa tsy ho afaka ao mihitsy hianao, ambara-pandoanao ny variraiventy farany.
Efa renareo fa voalaza tamin'ny ntaolo hoe: Aza mijangajanga.
Fa izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra hijery vehivavy ka maniry azy, dia efa nijangajanga taminy tao am-pony sahady.
Koa raha ny masonao an-kavanana no manafintohina anao, dia esory izy ka ario lavitra anao, fa aleo zavatra iray amin'ny tenanao no very toy izay ny tenanao manontolo no ariana any amin'ny gehen'afo.
Ary raha ny tànanao an-kavanana no manafintohina anao, dia tapaho ka ario lavitra anao, fa aleo rantsam-batana iray amin'ny tenanao no very toy izay ny tenanao manontolo no ariana any amin'ny gehen'afo.
Ary koa efa voalaza hoe: Na iza na iza hisaotra ny vadiny, dia aoka hanome azy ny taratasy fisaorana.
Fa izaho kosa milaza aminareo fa izay rehetra misao-bady, afa-tsy noho ny fijangajangana ihany, dia mampijangajanga azy; ary izay hanambady ny voasaotra dia mijangajanga.
Ary efa renareo koa fa voalaza tamin'ny ntaolo hoe: Aza mianiana tsy tò, fa efao amin'ny Tompo ny fianiananao.
Fa izaho kosa milaza aminareo tsy hianiana akory, na amin'ny lanitra, fa seza fiandrianan'Andriamanitra izy;
na amin'ny tany, fa fandiavan'ny tongony izy; na amin'i Jerosalema, fa tanànan'ny Mpanjaka lehibe izy;
na amin'ny lohanao, fa tsy mahay mahafotsy na mahamainty na dia singam-bolo iray akory aza hianao.
Fa aoka ny teninareo ho eny, dia eny; tsia, dia tsia; fa izay mihoatra noho izany dia avy amin'ilay ratsy.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Nisongadina ao amin’ny Evanjelin’i Matio eto amin’ny Teny An-tendrombohitra ny fifandirana amin’ny Lalàna sy ny Mpaminany; i Jesoa dia manamafy mivantana fa tsy tonga handrava, fa hanatanteraka izany. Mandrisika ireo mpihaino azy (fiangonana jiosy sy kristiana amin’ny taonjato voalohany) hihoatra lavitra noho ny fampiharana ivelany ny lalàna, fa hanome lanja sy fahazavana azy amin’ny fahadiovan’ny fo sy amin’ny fanaky ny fikasan-tsaina. Manana lanja ara-pifandraisana amin'ireo didy, toy ny "Aza mamono olona" sy "Aza mijangajanga", fa i Jesoa dia mandalina lalina amin’ny fakany, mandrara amin’ny hatezerana sy filàna an-tsaina koa, tsy amin’ny fihetsika ivelany fotsiny.

Misy sary toy ny fanatitra eo amin’ny otely (fanehoana fifandraisana amin’Andriamanitra amin’ny fomban-drazana jiosy), izay lazain’i Jesoa fa tsy dia manan-danja avy hatrany raha mbola misy fifandirana amin’ny namana. Mampiasa kosa izy sary toy ny "masonao ankavanana" sy "tananao ankavanana"—midika fa sarobidy loatra ny fahadiovan’ny olona, ka aleo manary na manapaka zavatra ampahany amin’ny tenany mba tsy hanimba ny rehetra. Ny dinamika lehibe eto dia fanovàna lalina avy ao anatiny, manome lanja ny fifandraisana amin’ny hafa sy Andriamanitra, miala amin’ny fifehezan-dalàna ivelany fotsiny.

Fiheverana

Fandinihana amin’ny fitohizan’ireo vakiteny

Mipoitra mazava fa ireo perikopa rehetra dia manamafy amin’ny lafiny samihafa ny fampifandraisana eo amin’ny lalàna sy ny fahendrena, ary koa ny fomba fihatsarambelatsihy na fitiavan-karazany ny fandraisana izany anaty fiaraha-monina. Miara-miasa amin’ny fahafahana misafidy, fahaizan-tena, sy fitakiana amin’ny fo ireo rafitra rehetra ireo, ka manisy fanavahana mazava eo amin’ny hoe "fanatanterahana ivelany" sy "fahatsoram-po avy ao anatiny".

Ireo fomba famoronana amin’ny fanarahana (LECTIO1 sy SALAMO) sy fanasongadinana fahendrena lalina (LECTIO2) dia miresaka amin’ny ezaky ny tsirairay amin’ny fitondram-piainana, amin’ny safidy tena misy vokany ary amin’ny filaminan’ny fitondran-tena iainana. Manan-danja amin’ny fitohizan’ny traikefa ara-pinoana sy ara-moraly ny faniriana fahazavana sy fahalalana avy amin’Andriamanitra, izay aseho amin’ny litorgian’ny salamo sy amin’ny fanambarana ataon’i Paoly amin’ny Fanahin’Andriamanitra. Ny Evanjely koa dia mitondra fiforonana vaovao amin’ireo fepetra, manome lanja ny fifampihavanana sy fahadiovan’ny fo ho toy ireo zava-dehibe mihoatra noho ny fomban-dalàna.

Amin’izao vanin’andro izao, mitohy manan-kery ny fifandanjana eo amin’ny fanajana ny fitsipika (lalàna ara-tsosialy, etika) sy ny fandraisana andraikitra amin’ny fomba manokana sy mamorona amin’ny fiainana. Manaitra antsika amin’ny fahaiza-mandanjalanja sy amin’ny fiarahana mandray andraikitra tsy amin’ny fanajana ivelany fotsiny, fa mitaky fanoloran-tena, fifampihavanana, ary fanaovan-tsoa amin’ny fo.

Ny fitambarana manontolo dia mametraka fifindrana mazava eo amin’ny fanajàna lalàna ivelany sy ny fandraisana lalina avy amin’ny fo, izay miteraka fahafahana sy andraikitra ho an’ny tsirairay amin’ny fiaraha-monina.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.