LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alahady Fahatelo amin'ny Karemy

Vakiteny voalohany

Bokin'ny Eksaody 17,3-7.

Teo ihany anefa ny vahoaka main'ny hetaheta, ka nimonomonona tamin'i Moizy nanao hoe: Ahoana no nampiakaranao anay hiala tany Ejipta, hahafatin'ny hetaheta anay sy ny zanakay mbamin'ny bibinay?
Dia nitaraina tamin'ny Tompo Moizy nanao hoe: Inona no hataoko ho an'ity vahoaka ity, fa kely foana sisa tsy hitorahany vato ahy?
Ary hoy Iaveh tamin'i Moizy: Mialohà ny vahoaka ka ento hiaraka aminao ny loholon'Israely, ataovy an-tànanao koa ny tehinao nikapohanao ny ony, dia mandehana.
Fa indro aho hitsangana eo anoloanao ao amin'ilay vatolampy izay any Horeba; hikapoka ny vatolampy hianao, dia hivoaka rano ary hisotro ny vahoaka. Nataon'i Moizy teo anatrehan'ny loholon'Israely izany,
ary nomeny anarana hoe: Masah sy Meribah io fitoerana io, fa nila kisa ny zanak'Israely, sy naka fanahy an'ny Tompo nanao hoe: Eto afovoantsika ve Iaveh sa tsia?
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ny tantara eto dia mitranga ao anatin’ny dian’ny zanak’i Israely avy any Ejipta mankany amin’ny tany efa nampanantenaina, amin’ny fotoana mampiseho fisedrana sy fitokisana amin’Andriamanitra. Tao amin’ny toerana efitra, niady hevitra sy nimonomonona tamin’i Moizy ny vahoaka, noho ny hetaheta mafy, ary nandrahona azy mihitsy izy ireo—mampiseho fanjavonana haingana ny fahatokisana sy ny fibanjinana loza ho avy rehefa miatrika zava-tsarotra ny vahoaka."Ny vato eto dia manambara zava-mihenjana— zavatra tsy azo hanina na sotroina nefa lasa loharanon’ny rano amin’ny alalan’ny fihetsika manam-pahefana sy manan-kery ataon’i Moizy amin’ny alàlan’ny tehina. Ny "Masah" sy "Meribah" dia lasa mariky ny fanoherana sy fitsapana an’Andriamanitra, izay manasongadina ny olana mitranga eo amin’ny fifandraisan’ny vahoaka sy ny fitokisana amin’ny Mpanafaka azy. Ny dinamika fototra eto dia fifanoherana eo amin’ny hetaheta sy tontolo tsy azo antoka ary ny aingam-panahy handositra sy hanome tsiny an’Andriamanitra amina fotoana manasarotra.

Salamo

Salamo 95(94),1-2.6-7.8-9.

Avia hihira amim-piravoravoana ho an'ny Tompo! Manaova hobim-pifaliana ho an'ny Vatolampy famonjena antsika!
Andeha isika hitsena azy amin'ny fiderana; aoka hampireondreona hira fankalazana azy isika.
Avia, aoka hiankohoka sy hitsaoka isika; mandohaliha eo anatrehan'ny Tompo Mpahary antsika.
Fa izy no Andriamanitsika, ary isika dia vahoaka eo am-balany, andian'ondry entin'ny tànany.
Aza manamafy ny fonareo, toy ny tany Meribà, tahaka ny tamin'ny andro tao Masà, tany an'efitra,
izay nakan'ny razanareo fanahy ahy, sy nizahany toetra ahy, na dia efa nahita ny asako aza izy ireo.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ity tononkira ity dia ampiasaina amin’ny fivavahana am-bavaka, mampivondrona ny vahoaka amin’ny hiram-pifaliana sy fankalazana an’ilay Andriamanitra manavotra azy. Ny fiantsoana hankalaza sy hanome haja amin’ny fitsaohana dia manasongadina fa Andriamanitra no Mpahary sy tompon’ny vahoaka, miantoka ny fitondrana sy fikarakarana an’ireo andian’ondry eo am-pelatanany. Fampitandremana ho an’ny vahoaka kosa ny ampahany farany: "Aza manamafy ny fonareo", manazava antso hieritreritra ireo zava-nitranga tao Meribà sy Masà, izay nanehoan’ny razana tsy fankatoavana sy fandavana fitokisana amin’ny Mpahary. Mampitandrina ny salamo amin’ny talenta hisafidy hanohy amin’ny fiombonan-tsaina na hiverina amin’ny loto fanoherana. Ny lantom-peon’ny salamo dia fifandanjana eo amin’ny fiderana sy ny fitandremana tsy hamerina zava-nitranga ratsy teo amin’ny tantara.

Vakiteny faharoa

Taratasin'i Md. Paoly Apostoly ho an'ny Romana 5,1-2.5-8.

Koa amin'izany, efa nohamarinina noho ny finoana isika, ka mihavana amin'Andriamanitra amin'ny alalan'i Jesoa-Kristy Tompontsika,
izay ahazoantsika manatona amim-pinoana izao fahasoavana itoerantsika tsara izao, sy mifaly amim-panantenana ny voninahitr'Andriamanitra.
ary ny fanantenana tsy mba manodoka, satria efa voarotsaka ao ampontsika tamin'ny Fanahy Masina nomena antsika ny fitiavana an'Andriamanitra.
Fa fony mbola tsy nanan-kery isika, dia maty tamin'ny fotoana voatendry ny Kristy mba hamonjy ny ratsy fanahy.
Saika tsy misy manaiky ho faty hamonjy ny olo-marina; ary angamba hisy ihany sahy maty hamonjy ny manao soa.
Fa izao kosa no nanehoan'Andriamanitra ny fitiavany antsika: fony mbola mpanota isika
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Nosoratana ho an’ny fiangonana Kristiana any Roma tamin’ny fotoana niokanam-po amin’ny fiforonan’ny mponina maniry hitana fifandraisana amin’Andriamanitra nefa mbola manavatsava olana ara-tsosialy sy fivavahana. Misy resaka fifandraisana vao nomena, izay azo amin’ny alalan’ny finoana sy amin’ny asan’ny olona iray manokana: Jesoa Kristy. Ao amin’izany foto-kevitra izany, tsy asa manokana akory no antony, fa ny fitokisana sy fiainana amin’ny “fahasoavana” tanteraka. Voasongadina amin’ny teny manokana fa ny fitiavana omen’Andriamanitra dia tsy miankina amin’ny fahamendrehan’ny nahazo izany, satria nomena tamim-pitiavana na dia mbola mpanota na mbola tsy mendrika aza. Ity fomba famolavolana ny fianakaviambe ity dia mampiditra olona amin’ny rafitra itokisana sy ifampizarana fa tsy mifototra amin’ny tombotsoa sy zo ara-nofo manokana. Eto, dia mampiharihary i Paoly fa fiandohana vaovao amin’ny fahatokisana sy ny fahazoam-pitiavana no mitarika ny olombelona hihavana amin’Andriamanitra sy amin’ny mpiara-belona.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa kristy Nosoratan'i Md. Joany 4,5-42.

ka tonga tany amin'ny tanànan'i Samaria anankiray atao hoe Sikara, akaikin'ny saha nomen'i Jakoba an'i Josefa zanany;
teo no nisy ny fantsakan'i Jakoba. Ary sasatry ny dia nalehany Jesoa ka nipetraka tsotra izao teo amoron'ny fantsakana, tokony ho tamin'ny ora fahenina.
Dia inty nisy vehivavy Samaritana anankiray tonga teo hantsaka rano, ka hoy Jesoa taminy: Mba omeo kely aho hosotroiko,
fa lasa nankany an-tanàna hividy hanina ny mpianany.
Dia hoy ilay vehivavy Samaritana taminy: Nahoana hianao no Jody ka no mangataka rano hosotroina amiko, nefa aho vehivavy Samaritana? (Fa tsy mifankahay moa ny Jody sy ny Samaritana).
Namaly Jesoa ka nanao taminy hoe: Raha fantatrao mantsy ny fanomezan'Andriamanitra sy izay milaza aminao hoe: Mba omeo kely aho hosotroiko, dia hianao indray aza no ho nangataka taminy, ka homeny rano velona.
Hoy ravehivavy taminy: hianao, Tompoko, tsy manan-kanovozana, ary ny fantsakana lalina; ka aiza ange no hahazoanao izany rano velona izany?
Hianao angaha lehibe noho i Jakoba razantsika, izay nahazoanay ity fantsakana ity sy nisotro teto na ny tenany, na ny zanany mbamin'ny bibiny?
Dia hoy Jesoa namaly azy: Izay rehetra misotro amin'ity rano ity mbola hangetaheta ihany; fa izay hisotro amin'ny rano homeko azy no tsy hangetaheta mandrakizay,
satria ny rano homeko azy, dia ho tonga loharano miboiboika ao anatiny hatrany amin'ny fiainana mandrakizay.
Ka hoy ravehivavy taminy: Omeo amin'izany rano izany re aho, Tompoko, mba tsy hangetaheta intsony, dia tsy hankaty hantsaka koa.
Fa hoy Jesoa taminy: Mandehana miantsoa ny vadinao, ka mankanesa atý.
Tsy manam-bady aho, hoy ravehivavy. Dia hoy Jesoa taminy: Marina ny filazanao hoe: tsy manam-bady aho;
fa efa nanam-bady indimy hianao, ary tsy vadinao ilay itoeranao ankehitriny, ka marina ny voalazanao.
Dia hoy ravehivavy taminy: Tompoko, hitako fa Mpaminany hianao.
Ny razanay nivavaka teo amin'io tendrombohitra io, ary hianareo kosa milaza fa any Jerosalema no tsy maintsy hivavahana.
Ary hoy Jesoa taminy: Ravehivavy, minoa ahy, fa tonga ny andro, ka tsy amin'io tendrombohitra io na any Jerosalema aza no hivavahanareo amin'ny Ray.
Hianareo mivavaka amin'izay tsy fantatrareo, fa izahay no mivavaka amin'izay fantatray, satria avy amin'ny Jody ny famonjena.
Fa ho avy ny andro, ary efa tonga sahady aza, izay hivavahan'ny mpivavaka marina amin'ny Ray amin'ny fanahy sy fahamarinana, fa ny mpivavaka aminy toy izany no tadiavin'ny Ray.
Andriamanitra dia fanahy, ary izay mivavaka aminy tsy maintsy mivavaka amin'ny fanahy sy fahamarinana.
Dia namaly ravehivavy ka nanao taminy hoe: Fantatro fa avy ny Mesia (izay atao hoe Kristy); ka rahefa tonga izy, dia hanambara amintsika ny zavatra rehetra.
Hoy Jesoa taminy: Izaho izay miresaka aminao izao no izy.
Tamin'izay dia tonga ny mpianany ka gaga, satria vehivavy no niresahany; nefa tsy nisy nanao hoe: Inona no tadiavinao? na: Ahoana no iresahanao aminy?
Ravehivavy kosa tamin'izay dia nandao ny sininy ka lasa nankany an-tanàna nilaza tamin'ny olona hoe:
Andeha hianareo hizaha izao Lehilahy izao, fa nolazainy tamiko avokoa ny nataoko rehetra; ka izao angaha no Kristy?
Dia nivoaka avy tao an-tanàna ny olona hanatona an'i Jesoa.
Mbola tsy tonga ny olona dia nanasa azy ny mpianany nanao hoe: Hano, Raby ô.
Fa hoy izy taminy: Izaho manan-kanin-kohanina izay tsy fantatrareo.
Dia nifampilaza hoe ny mpianany: Nisy olona nanati-javatra hohaniny angaha?
Fa hoy Jesoa tamin'izy ireo: Ny haniko dia ny manao ny sitra-pon'izay naniraka ahy, sy ny manatanteraka ny asany.
Moa tsy lazainareo fa mbola efa-bolana sisa ny taom-pijinjana? Kanefa lazaiko aminareo: Atopazy ny masonareo, ka tazano ny eny an-tsaha, fa efa manopy mena sahady ny vary ka efa ho fijinja.
Izay mijinja dia mandray karama, ary mamory vokatra ho an'ny fiainana mandrakizay, mba hiara-mifaly ny mpamafy sy ny mpijinja.
Fa amin'ity marina ilay ohabolana hoe: Hafa no mamafy, hafa no mijinja.
Nirahiko hijinja amin'izay tsy nasainareo hianareo, fa olon-kafa no niasa, ka hianareo no nanohy ny asany.
Maro ny Samaritana tamin'izany tanàna izany no nino azy, noho ny tenin-dravehivavy nanao hoe: Nolazainy tamiko avokoa ny nataoko rehetra.
Fa nony tonga teo aminy ny Samaritana, dia nangataka azy hitoetra tao aminy, ary nitoetra tao indroa andro izy.
Ka vao mainka maro aza no nino azy noho ny teny nataony,
sy nanao tamin-dravehivavy hoe: Tsy noho ny filazanao intsony no inoanay fa ny tenanay izao no nandre, ka fantatray fa izy tokoa no Mpamonjy ny olona.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Ny tantara eto dia mitranga amin’ny Sisiny ara-poko sy ara-pivavahana: Jesoa, Jiosy, dia miresaka imasom-bahoaka amin’ny vehivavy Samaritana— zava-tsarotra amin’ny rafitra ara-kolontsaina sy ara-pivavahana amin’izany fotoana izany. Ny fifampiresahana eo amin’ny fantsakana— toerana ifanakalozana loharano sy filàna fototra—dia lasa sehatra nisehoan’ny fifandraisana vaovao, tsy amin’ny alalan’ny lalàna sy fizarazarana taloha, fa amin’ny alalan’ny fanambarana, ny fanontaniana sy ny valiny. Ny "rano velona" dia maneho sary manambara zavatra mampitohy ara-batana sy ara-piainana: rano enti-mampivelona, tsy hifarana, voafono amin’ny fanahy. Jesoa dia mamoaka sy manambara amin’ny fomba mivantana fa ny fahorian’ny vehivavy sy ny tsy fenoan’ny fiaraha-monina dia tsy tokony ho sakana amin’ny fahafahana mihaino sy mandray. Mifindra amin’ny lafiny fiarahamonina koa ny tantara, satria lasa tranga iainana sy resahana ao amin’ny tanàna, ary mivelatra amin’ny fitombon’ny finoana. Ny raikipohy manan-danja dia ny fandrosoana avy amin’ny elanelam-poko, elanelam-pinoana, ho amin’ny fahitana fitoviana sy maha-olona mitovy ilaina rehetra amin’ny famonjena.

Fiheverana

Fanazavana ifotony amin’ny vakiteny manontolo

Ny votoatin’ireo vakiteny anio dia manangona sy mampitaha ny fisedrana sy fanantena eo amin’ny toe-javatra samihafa: vahoaka mihitsoka amin’ny hetaheta sy tsy fahatokisana, vahoaka mankalaza amin’ny hira, fiarahamonina vaovao tafiditra amin’ny famelan-keloka sy fanantenana, ary fifampiresahana manala sakana ara-poko sy ara-pivavahana. Ny mekanisma voalohany hita eto dia ny fihetsika amin’ny alahelo sy hetaheta, izay mitondra amin’ny famoizam-po na fanokafana ho amin’ny loharano vaovao. Ao amin’ny Eksaody sy ny Salamo, manery ny olona hohamafisin’ny tantara mitovy: fitokisana vitsy, fisalasalana betsaka, herim-po hanohy. I Paoly kosa, miova sehatra amin’ny fomba filaza amin’ny fiaraha-monina tsy Jiosy, milaza fa ny fifandraisana vaovao dia entin’ny fahatokisana sy fitiavana atsofohy anaty. Ao amin’ny evanjely, miharihary kosa ny fanelanelanana sy fanovàna fifandraisana sosialy amin’ny resaka mivantana sy fahasahiana miatrika sakana efa niorina ela.

Mahatsapa fifandonana sy fitsapana eo amin’ny fahazaran-dresaka sy ny fomba vaovao fitadiavana vahaolana isika. Ny tantara rehetra dia mifampiantso amin’ny resaka filàna sy loharanom-pivelomana (“rano” ara-batana sy ara-panahy), fitokisana na tsia amin’ny Mpamory, fahavitsian’ny famenoana avy amin’ny rafitra taloha, ary fisokafana amin’ny vahaolana avy amin’ny fifandraisana vaovao. Zava-dehibe fa mbola azo iadian-kevitra sy hakana aingam-panahy hatrany izao dinamika izao: Ahoana no fomba andresena ny sakana sy ny fanahiana, hahafahana manova fifandraisana sy manangana vahoaka/fiarahamonina miorina amin’ny fahatokisana sy ny fitokisana amin’ny loharano vaovao?

Ny fahatsapana fototra amin’ireo vakiteny ireo dia famakiana vaovao ny hoe iza no lalim-paka sy antom-piainana—sady manilika fahazarana no manasa hiara-hanomboka amin’ny loharano iombonana.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.