LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alahadin'ny Paka

Vakiteny voalohany

Ny Asan'ny Apostoly 10,34a.37-43.

Dia niloa-bava Piera ka nanao hoe: Hitako marina tokoa fa tsy mizaha tavan'olona Andriamanitra:
Fantatrareo ny zavatra tanteraka eran'i Jodea manontolo, nanomboka tany Galilea taorian'ny batemy notorin'i Joany:
dia ny amin'i Jesoa avy any Nazareta, izay nohosoran'Andriamanitra tamin'ny Fanahy Masina sy ny heriny, ka nandeha nanao soa hatraiza hatraiza, nahasitrana izay rehetra azon'ny demony, satria nomba azy Andriamanitra.
Ary izahay no vavolombelon'ny zavatra rehetra nataony tany amin'ny tanin'ny Jody sy tany Jerosalema. Dia novonoiny izy nahantony tamin'ny hazo;
nefa natsangan'Andriamanitra kosa izy tamin'ny andro fahatelo, sady nasehony miharihary,
tsy tamin'ny olona rehetra, fa tamin'ny vavolombelona efa voatendrin'Andriamanitra rahateo, dia taminay, izay niara-nihinanan sy nisotro taminy; rahefa nitsangana tamin'ny maty izy.
Izy nandidy anay hitory amin'ny vahoaka sy hanambara fa izy no voatendrin'Andriamanitra ho mpitsara ny velona sy ny maty.
Ny mpaminany rehetra koa manambara fa amin'ny anarany no ahazoan'izay rehetra mino azy famelan-keloka.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ao anatin’ity lahatsoratra ity, i Piera, mpitarika iray amin’ny fiangonana vao misandratr’i Jerosalema, dia mitory amina vondrona vaovao tsy Jiosy. Ny fifindra-monina sy ny vahiny nandritra ny taonjato voalohany dia niteraka olana lehibe teo amin’ny famaritan-tena sy ny fanomezana fahazoan-dalana hiditra ao amin’ny vondrom-piarahamonina nisy an’i Jesoa sy ny mpanara-dia azy. Eto, miresaka an-karihary sy amin’ny fomba manaporofo i Piera, manomboka amin’ny fisehoan’i Jesoa tany Galilea, miantsoana fa natao ho an’ny rehetra ny hafatra. Ny herin’ny « Fanahy Masina » sy ny fanafahana amin’ny demony dia manome “fiofanana” amin’ny maha-masoivoho manokana ny hafatry ny fitsanganan-ko velona. Rehefa lazaina fa “novonoiny ka nahantony tamin’ny hazo” i Jesoa, dia tonga amin’ny teboka ifandroritana eo amin’ny traikefa noraisin’ny mpianatra sy ny fombam-pitenenana jiosy momba ny fahafatesana manaratsy, izay niovany ho zava-manova tantara sy mahatsara. Mitranga ny fanamafisana fa ny vavolombelona nantsoina manokana no manana adidy hanambara ny fitsanganana. Ny votoatin’ity perikopa ity dia ny fihenjanana eo amin’ny toe-javatra nisy an’i Jesoa sy ny fiovaovan’ny fahafahan’ny vahoaka rehetra miroso amin’ny famonjena voatolotra ho an’ny rehetra.

Salamo

Salamo 118(117),1-2.16ab-17.22-23.

(Raha vao miainga ny fivavahana mandeha) Miderà an'ny Tompo, fa tsara fo izy, fa mandrakizay ny famindram-pony!
Aoka Israely hilaza hoe: Eny, mandrakizay ny famindram-pony!
nisandratra ny tànana ankavanan'ny Tompo, naneho ny heriny ny tànana ankavanan'ny Tompo.
nisandratra ny tànana ankavanan'ny Tompo, naneho ny heriny ny tànana ankavanan'ny Tompo.

Tsy ho faty aho fa ho velona, ka hitory ny asan'ny Tompo.
Ny vato narian'ny mpanorina, dia tonga vato fehizoro.
(Ny mpisorona) Asa vitan'ny Tompo izany, ka zava-mahagaga eo imasontsika.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ity Salamo ity dia tononina am-bavaka amin’ny maha-litania fisaorana sy fiderana, mety indrindra amin’ny fankalazana fidirana an-tempoly na vanim-potoana manokana. Amin’ny vava iombonana ao amin’ny vahoakan’ny Israely, ny fiderana ny fahasoavan’Andriamanitra sy ny « famindram-pony mandrakizay » dia mamerina ny tantaram-panafahana sy fanafahana manoloana ny fahaverezan-toky. Ny “tànana ankavanan’ny Tompo” dia maneho amin'ny fiteny fanehoana fa ny herin’Andriamanitra dia manova toejavatra sarotra ho fandresena. Ny vato narian’ny mpanorina, tonga vato fehizoro, dia midika amin’ny fomba iray hoe izay noheverina hoe tsy manan-kery na tsy ilaina dia lasa fototry ny fanorenana vaovao. Ny tena sahanin’ity salamo ity dia ny fanamafisana amin’ny fiteny liturgika fa ny herin’ny Tompo dia manome aina sy miditra amin’ny lalan’ny fiainam-baovao.

Vakiteny faharoa

Taratasin'i Md. Paoly ho an'ny Kolosiana 3,1-4.

Koa raha niara-nitsangana tamin'ny Kristy hianareo, dia ny zavatra any ambony, amin'izay itoeran'ny Kristy eo an-kavanan'Andriamanitra, no katsaho;
ny zavatra any ambony no ankafizo, fa aza ny zavatry ny tany.
Fa maty hianareo, ary miara-miafina amin'ny Kristy ao amin'Andriamanitra ny fiainanareo;
fa rahefa hiseho ny Kristy izay fiainantsika, vao hiara-miseho aminy amim-boninahitra koa hianareo.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Ny taratasy nosoratan’i Paoly ho an’ny fiangonana any Kolosy dia maniry hanorina fiaraha-monina kristianina amin’ny fomba miavaka amin’ny kolontsaina manodidina. Eto, ny fialàna amin’ny zava-mandalo sy ny fijerena ireo “zavatra any ambony” (izay lazainy fa misy an’i Kristy eo ankavanan’Andriamanitra) dia ampirisihana. Ao amin’ny tontolo grika-romana, ny fanandratana sy ny fahamboniana dia matetika voafaritra amin’ny fomba hita maso sy amin’ny harena. Eto kosa, omena laharam-pahamehana ilay fiainan’ny mpino « miafina amin’i Kristy », midika fa ilaina manova ny fomba fifandraisana amin’ny rafitra ara-tsosialy sy ara-panahy. Rehefa lazaina hoe maty ianareo, dia tsy midika fahafatesana ara-batana, fa fanapahana amin’ny fiainam-pirenena sy fahazarana fahiny. Manasongadina fifindrana amin’ny fomba fijery sy sakafo, mampifandray amin’ny fiainana miafina sy ny fanantenana fa hisy fanambarana sy voninahitra amin’ny ho avy ny ampianarina eto.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa kristy Nosoratan'i Md. Joany 20,1-9.

Ary tamin'ny andro voalohan'ny herinandro, dia lasa marainakoa mbola maizina nankany amin'ny fasana Madelena, ka nahita fa voaesotra tamin'ny fasana ny vato.
Dia lasa izy nihazakazaka nankany amin'i Simona Piera sy ilay mpianatra malalan'i Jesoa, ka nanao tamin'ireo hoe: Nalain'olona tao am-pasana ny Tompo, ka tsy fantatray izay nametrahany azy.
Dia mba lasa koa i Piera sy ilay mpianatra anankiray nankany amin'ny fasana,
ka niara-nihazakazaka izy roa lahy, saingy nandeha faingampaingana kokoa ilay mpianatra anankiray, ka tonga talohan'i Piera tao amin'ny fasana.
Dia niondrika izy, ka nahita ny lamba nipetraka teo, nefa tsy niditra.
Nony tonga kosa Piera nanarakaraka azy, dia niditra teo am-pasana ka nahita ny lamba nipetraka teo,
sy ny lamba nasarona ny lohany, tsy niara-nipetraka tamin'ny lamba fa nivalona nitokana terý.
Dia niditra koa ilay mpianatra izay tonga taloha teo amin'ny fasana, ary nahita ka nino.
Fa tsy mbola fantatr'izy ireo ny Soratra Masina milaza fa tsy maintsy hitsangana amin'ny maty Jesoa.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Ato amin’ity lahatsoratra tantara nataon’i Joany ity, miseho eo amin’ny fitantarana fahasembanana sy fahagagana tonga amin’ny fitadiavana porofo amin’ny fasana foana no zava-dehibe. Maria Madelena dia tsy any amin’ny faritra ofisialin’ny lahy no anaovana hetsika voalohany fa amin’ny maha-vehivavy azy, tonga dia mandefa vaovao. Tsinganina manokana ny fitsidihan'ireo mpianatra sy ny fihetsika samihafa amin'ny fitadiavana sy fanekeny izay zava-mitranga: ilay “lamba” sy “lamba nasarona ny lohany” dia manambara fanao ara-pandevenana sy fahatsaram-panomanana, miantso fahalianana amin'izay niseho teo amin’ny vatana sy ny fahafatesan’i Jesoa. Ny fitenenana fa “tsy mbola fantatr’izy ireo ny Soratra Masina” dia maneho fa mbola eo ampivoarana ilay fahatakarana lalina ny zava-mitranga. Mitarika amin’ny fidinana amin’ny fihenjanana eo amin’ny fijery ara-tantara sy ny fahafahan’ny fiombonana mahazo zava-baovao ilay tantara amin’ny fasana tsy nisy intsony ny vatana.

Fiheverana

Fanaon’ny famonjena sy fiovam-piainana amin’ny fifanandrinana sy fanantenana

Mamaritra lalan-tsaina vaovao sy fanovana mekanisma sosialy miaraka ireo vakiteny telo sy salamo amin’ity anio ity. Ao amin’ny Asan’ny Apostoly, fahafahan’ny sokajin’olona rehetra miditra amin’ny famonjena, avy amin’ny fihariana manavakavaka (Jiosy sy jentilisa), dia miseho amin’ny alalan’ny vavolombelona sy fanehoana miavaka (fitsanganan-ko velona). Mandalina kokoa ny salamo amin’ny fanamafisana hoe, amin’ny fiombonana sy liturjia, miverina amin’ny fankasitrahana sy fahagagana ny vahoaka hiatrehana ny zava-mitranga tsy mbola hita.

Ny taratasy mankany amin’ny Kolosiana dia mampiseho fampifindra-monina ny maha-izy tenan’ny kristianina amin’ny fahazarana sy loto an-tany mankany amin’ny fitodiana amin’ny ho avy sy voninahitra miafina. Mahatonga fanavaozana fihavian-tena sy fanovana ny lalam-piainana izany. Ny Evanjely, amin’ny fanehoana hoe na dia eo aza ny tsy fahavitan-kevitra sy disadisa eo amin’ny mpanaradia, dia haingana sy manjavozavo ny fandraisana sy fitsapana zava-baovao, no manasongadina fahitana sy fandraisana anjara mitohy eo amin’ny fiaraha-monina.

Ankehitriny, mahazatra amin’ny tantara sy fiainam-piarahamonina ny famindrana faritra manjavozavo, fanapahana amin’ny rafitra nenti-paharazana sy fitoriana fanantenana mihoatra ny hita ara-batana amin’ny alalan’ny vavolombelona sy fiombonana. Manazava ny fiovaovan’ny lalan-tsaina sy mekanisma ahafahan’ny vondrona maro miditra amin’ny toe-draharaha miova tanteraka amin’ny tantara sy ny fiaraha-monina ankehitriny ireo vakiteny ireo.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.