LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alahady Fahatelo amin'ny Paka

Vakiteny voalohany

Ny Asan'ny Apostoly 2,14.22-33.

Tamin'izay, dia nitsangana niaraka tamin'ny iraika ambin'ny folo lahy Piera ka nanao antso avo tamin'ireo hoe: Ry Jody sy hianareo rehetra izay mitoetra eto Jerosalema, fantaro tsara izao, ary mampandria sofina amin'ny teniko.
Ry lehilahy Israelita, henoy izao teny izao: Jesoa avy any Nazareta, Lehilahy nankatoavin'Andriamanitra teo imasonareo tamin'ny asa lehibe sy ny fahagagana ary ny famantarana nampanaoviny azy teo aminareo, araka ny fantatry ny tenanareo,
dia natolotra araka ny lahatr'Andriamanitra tsy miovaova sy ny fahalalany mialoha, ka nofantsihanareo tamin'ny hazo fijaliana sy novonoinareo tamin'ny tànan'ny ratsy fanahy;
fa Andriamanitra kosa nanangana azy tamin'ny maty sy nahafaka azy tamin'ny fatoran'ny fahafatesana, satria tsy azo atao ny hihazonan'izany azy,
araka ny voalazan'i Davida ny aminy hoe: Nijery ny Tompo teo anatrehako lalandava aho, satria eo an-kavanako izy mba tsy hihozongozona aho.
Noho izany, ny foko miravoravo, ny lelako mirobiroby, ary ny nofoko hitombina amin'ny fanantenana,
fa tsy ho foinao ao amin'ny fitoeran'ny maty ny aiko, ary tsy hatolotrao hafoy ho tratry ny lò ny Masinao.
Nampahafantatra ahy ny làlan'aina hianao, ary nameno hafaliana ahy amin'ny fampisehoana ny tavanao amiko.
Ry rahalahy, aoka holazaiko marimarina aminareo fa ny amin'i Davida razantsika dia efa maty izy ka nalevina, ary eto amintsika mandraka androany ny fasany.
Fa noho ny maha-mpaminany azy, sy noho ny fahalalany ny teny napetrak'Andriamanitra taminy tamim-pianianana fa anankiray amin'ny taranany no hapetrany handimby azy amin'ny fanjakany,
dia ny fitsanganan'ny Kristy amin'ny maty izay efa tsinjony mialoha no nilazany fa tsy ho foiny ao amin'ny fitoeran'ny maty izy, ary ny nofony tsy ho tratry ny lò.
Izany Jesoa izany no natsangan'Andriamanitra tamin'ny maty, ary vavolombelon'izany izahay rehetra;
ary nony efa nakarin'ny tànana an-kavanan'Andriamanitra izy sy efa nandray tamin'ny Ray ny Fanahy Masina nampanantenaina, dia nampidina izany Fanahy izany, araka izao hitanareo sy renareo izao.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Amin'ity lahatsoratra ity, Piera miteny amin'ny vahoaka ao Jerosalema taorian'ny fitsanganan'i Jesoa tamin'ny maty. Eto dia mitaky fahamailoana sy fanekena amin'ny zava-nitranga vao haingana izay, dia ny nahafatesan'i Jesoa sy ny fitsanganany indray. Jesoa avy any Nazareta aseho ho lehilahy nasehon'Andriamanitra tamin'ny fomba manaitra sy fahagagana, ary nahafaty azy ireo lohandohan'ny mpisorona sy ny manam-pahefana. Atombohan'i Piera amin'ny fanazavana fa efa ao anatin'ny laharana sy ny fanaon’Andriamanitra mialoha izao zavatra rehetra izao, ka ny fitsanganan'i Jesoa no manana lanja manokana amin'ny tantaran'ny fanantenan'Israely.

Iresahana koa eto momba ny vavolombelon’ny fitsanganana, izay milaza fa tsy hoe teoria fotsiny ny fiainana vaovao sy ny fahafahana amin’ny fahafatesana, fa zavatra niainana teo imason’ny maro sy nahitana famantarana. Navitrika ny teny mikasika ny hoe fatoran'ny fahafatesana sy ny "lalan’aina” izay vanon-ko lavo amin’ny fifandraisana misy amin’i Davida sy ny faminaniana. Ny fihetsehan'ny vahoaka sy ny fahatokisana amin'ny abom-pahazavana avy amin’ny tantara dia miova hanekena fomba fijery vaovao amin’ny fitohizan’ireo faminaniana taloha.

Salamo

Salamo 16(15),1-2a.5.7-8.9-10.11.

Ambeno aho, ry Andriamanitra ô, fa mifefy aminao aho.
Hoy aho amin'ny Tompo: Tompoko hianao, hianao irery no fananako.
Iaveh no anjara lovako aman-kapoakako; 
hianao no miantoka ny anjarako

Isaorako Iaveh izay nanolo-tsaina ahy; 
na dia alina aza ny andro mbola anarin'ny foko ihany aho.
Ataoko eo imasoko mandrakariva Iaveh, 
fa eo ankavanako izy; tsy hangozohozo aho.

Ka dia faly ny foko, ravo ny fanahiko; 
mandry tsy amin'ahiahy mbamin'ny vatako aza.
Fa tsy ho foinao ho any amin'ny Seoly ny fanahiko; 
tsy havelanao hahita ny fahalovana ilay tia anao.

Hampahafantarinao ahy ny làlan'ny fiainana: 
hafaliana feno no eo anatrehan'ny tavanao; 
fahafinaretana mandrakizay no eo an-tànanao ankavanana.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ity salamo ity dia fiantsoana sy fitokisana amin'Andriamanitra amin'ny maha fiarovana sy fanovàna amin'ny fahafatesana Azy. Miavaka amin’ny fiteny sy tondro hita amin’ny andalan-teny momba ny lovan’ny fiainana sy ny fanafahana amin'ny Seoly (iba manondro toeram-pialan-tsasatra sy manjavona). Ny mpanao salamo dia mampifandray ny fitiavana sy ny fankasitrahana amin’Andriamanitra amin’ireo toe-javatra andavanandro sy rehefa mijaly anaty ahiahy.

Amin’ny fanaovana ho an’Andriamanitra no tanjona sy fahatsiaro feno fahatokisana izay tonga taratra amin’ny andalan-teny manao hoe: “Mandry tsy amin’ahiahy mbamin’ny vatako aza”. Ny fiaretana sy ny firaisan’ny fiarahamivavaka amin’ny salamo toy ity dia manamafy ny firaisam-pinoana sy mametraka fitokisana amin’Andriamanitra ho toy ny andry iankinana manoloana ny loza. Ny fitsanganana sy fanantenana amin’ny fiainana vaovao no afindran’ny vahoaka amin’izao fanajana liturgika izao.

Vakiteny faharoa

Taratasy Voalohan'i Md. Piera 1,17-21.

Ary raha ilay tsy mizaha tavan'olona, fa mitsara ny olona rehetra araka ny asany avy no antsoinareo hoe Ray, dia aoka hitondra tena amim-pahatahorana hianareo, mandritra ny andron'ny fivahinianareo ety
satria fantatrareo fa ny nanavotana anareo ho afaka tamin'ny fitondran-tena adala nentim-paharazana, dia tsy zavatra mety simba toy ny volamena na ny volafotsy,
fa ny ra sarobidin'ny Kristy, ilay zanak'ondry tsy manan-tsiny aman-kilema,
dia ilay talohan'ny nahariana an'izao tontolo izao no efa voatendry, fa tamin'izao andro farany izao no vao naseho, noho ny aminareo.
Tamin'ny alalany no nahazoanareo finoana an'Andriamanitra, izay nanangana azy tamin'ny maty, sy nanome voninahitra azy, ka zary fanantenana an'Andriamanitra koa ny finoanareo.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Ao amin’ny taratasy voalohan’i Petera, miresaka amin’ny kristiana izay mankatoa an’Andriamanitra amin’ny maha Ray azy sy amin’ny fitsarany tsy amin-tavan’olona. Ny 'fivahinianana' no manamarika fa mbola mandalo sy eo an-dalam-pandrosoana ity fiarahamonina ity. Mifanohitra amin’izany, manasongadina fomba fitsinjovana sy fitondran-tena mifototra amin’ny fahatahorana amin’Andriamanitra sy amin’ny lanjan’ny fanavotana. Ity "ra sarobidin’ny Kristy", izay zanak'ondry tsy nanan-tsiny, dia mitondra ny sary avy amin'ny sorona sy ny fanompoam-pivavahana efa fahiny tao amin'ny Israely, ary aseho ho manazava sy mampiomana amin’ny fiainam-baovao izany.

Ny lahateny eto dia manindry fa Andriamanitra no loharanon’ny fanantenana sy amin’ny fitsanganana amin’ny maty: tsy vola na harena mety mety simba, fa famindram-po mifandray amin’ny sorona sy fahafatesan’i Jesoa. Ny fahaiza-mitondra tena sy ny fahatsapana ho tsy tan-dalàna amin’ireo fifandraisana taloha no fototry ny fifindra-monina ara-pinoana sy soatoavina.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Lioka 24,13-35.

Androtr'izay ihany dia nisy mpianatra roa lahy nankany amin'ny vohitra anankiray atao hoe Emaosy, tokony ho enim-polo stady raha avy eo Jerosalema.
Niresaka izany zava-niseho rehetra izany izy ireo.
Ary raha mbola niresaka sy nifampilaza izay heviny teny izy, dia nanatona azy Jesoa ka niara-dàlana taminy:
fa voasakana tsy hahafantatra azy ny mason'izy ireo.
Inona izato resahinareo etý an-dàlana, hoy izy taminy, no toa dia efa malahelo erý hianareo izany?
Dia namaly ny anankiray atao hoe Kleofasy ka nanao taminy hoe: Hianao irery angaha no vahiny ao Jerosalema tsy mahalala izay zava-niseho tao tato ho ato?
Fa hoy izy tamin'ireo: Zavatra inona moa izany? Dia hoy ireo: Ny amin'i Jesoa avy any Nazareta, izay Mpaminany mahery tamin'ny asany sy ny teniny teo anatrehan'Andriamanitra sy ny vahoaka rehetra,
dia ny amin'ny nanoloran'ny lohandohan'ny mpisorona sy ny lehibentsika azy ho faty, mbamin'ny namantsihana azy tamin'ny hazo fijaliana.
Nanantena izahay fa hoe izy no ilay hanavotra an'Israely: kanjo indro fa androany izao no andro fahatelo hatramin'ny nisehoan'izany.
Nisy ihany tokoa vehivavy sasany namanay nahasanganehana anay fatratra, fa tany amin'ny fasana marainakoa izy ireo,
ary niverina nilaza fa tsy nahita ny fatiny, nefa nahita anjely niseho taminy, nanambara fa velona izy.
Dia nankany amin'ny fasana ny sasany taminay ka nahita araka izay nolazain'ny vehivavy, nefa tsy nahita azy.
Ary hoy izy tamin'izy ireo: Ry adala, sy votsa saina amin'ny finoana izay rehetra voalazan'ny mpaminany!
Moa tsy tokony ho niaritra izany va ny Kristy mba hidirany amin'ny voninahiny?
Dia novoasany tamin'izy ireo ny tenin'i Moizy sy ny mpaminany rehetra manambara azy ao amin'ny Soratra Masina.
Nony mby tao akaikin'ny vohitra halehan'izy roa lahy izy ireo, dia nanao hoatra ny mbola handeha lavidavitra ihany Jesoa,
fa notanan'izy ireo nataony hoe: Mitoera re atý aminay, fa efa ho hariva izao, efa mandrorona ny andro. Dia niditra niara-nijanona tamin'izy ireo izy.
Ary rahefa niara-nihinana izy ireo, dia nandray ny mofo izy ka notsofiny rano sy novakiny, dia natolony azy ireo.
Izay vao nisokatra ny mason'izy ireo ka nahalala azy, fa izy kosa tonga tsy hitany intsony.
Dia nifampilaza izy hoe: Akory izany firehidrehitry ny fontsika tao anatintsika fony izy niresaka tamintsika teny an-dàlana sy nivaofy ny Soratra Masina tamintsika!
Niaraka tamin'izay, dia nitsangana izy ireo ka niverina tany Jerosalema, ary nahita ny iraika ambin'ny folo lahy sy ny namany tafavory
sady nilaza hoe: Efa nitsangana tokoa ny Tompo, ary efa niseho tamin'i Simona izy.
Dia mba notantarain'izy ireo kosa ny zavatra niseho taminy teny an-dàlana sy ny nahafantarany azy tamin'ny famakiana ny mofo.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Ny tantaran’ny Emaosy dia miaina anaty fahabadoana sy fahakiviana taorian’ny nahafatesan’i Jesoa, amin’ny fiverenan’ny mpianatra avy any amin’ny vohitra lavitra an’i Jerosalema. Maneho ny toetry ny mpianatra tafasaraka amin’ny hery sy fahazavana izy ireo, ary Jesoa dia tonga amin’ny endrika tsy fantatra (olona mpandeha an-dàlana), manaitra azy ireo amin’ny famelabelarana miaraka amin’ny fitanisana ny soratra sy ny tantaran’i Moizy sy ny mpaminany. Amin’ny alalan’ny fahajamban’ny mason'ireto mpianatra sy amin’ny fitantaran-dry zareo dia mametraka ady miafin-kombina eo amin’ny takelaka sy ny tranga.

Mitohy amin’ny fahalalana an’i Jesoa amin’ny famakiana ny mofo, izay no soritra manan-danja amin’ny fiarahana amin’Andriamanitra sy, amin’ny lafiny iray, fanehoana amin’ny fiaraha-misakafo tamin’ny mpianatra teo aloha. Ny fanekena amin’ny tenin’ny soratra sy ny fisokafan’ny saina dia miteraka fahavononana hiverina haneho amin’ny hafa sy hanambara indray ny fitsanganana amin’ny maty. Ny fiovàna avy amin’ny fahakiviana ho amin’ny fahazavana sy fiombonam-pinoana no ivon’ny fitantarana.

Fiheverana

Fampifandraisana sy Tohin’ny Finoana manoloana ny Fitsanganan’ny Tompo

Ny votoatiny manontolo amin’ireto vakiteny ireto dia manasongadina fanaovana ady amin’ny fahakiviana sy fananganana fanantenana amin’ny fahafatesana sy ny fahoriana. Tanjona iray, dia ny fiofanana sy ny fiovàna ifotony rehefa mifanandrina amin’ny zava-nitranga manafintohina sy manakarary: fitsanganana, famakiana soratra, fiarahamivavaka, sy fifampizara traikefa.

Mibaribary ato amin’ny fitohizan’ny tantara sy filazan’ny vavolombelona (Asan’ny Apostoly sy Tantarain’i Lioka) ny fitohizan-drahara sy fandraisana andraikitra: asain’ny mpitondra fivavahana sy vavolombelona handinika indray ny tantara sy hifindra amin’ny fahatakarana vaovao momba an’Andriamanitra sy ny tenany. Fanekena sorona sy fifindra-monina ara-toe-tsaina no mamaritra ny fiaraha-monina voatonona, izay karakarain’ny famerenana sy fahatakarana amin’ny soratra, toy ny amin’ny famelabelarana amin’ny Emaosy.

Ny fihetsika liturgika, ny fandraisana anjara anaty vavaka sy mozika, ny famaranana sy fanombohana no mitohy sy mifanentana amin’ny famerana sy fanavaozana ifotony: amin’ny sehatra ara-tsaina, ara-piarahamonina, sy ara-pinoana. Raha ifandraisina amin’ny ankehitriny, ireo fahavangian’ny fahalemena, fanaovana sorona, sy ny firosoana amin’ny fahazavana manoloana ny zava-manjo dia miteraka fifindra-monina soatoavina sy ara-tsaina; amin’ny maha-olona sy amin’ny maha-fiarahamonina.

Fanovana ifotony miaraka amin’ny fahatokisana sy fifampizarana traikefa no ivon’ny resaka amin’izao famoronana liturgika sy ara-tantara izao.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.