LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alahady Fahafolo tsotra Mandavan-taona

Vakiteny voalohany

Bokin'i Osea 6,3-6.

Rahefa afaka indroa andro dia hataony velona indray isika; amin'ny andro fahatelo dia hatsangany isika, ka ho velona eo anatrehany. Mahalalà isika, mikeleza aina hahalala an'ny Tompo isika. Mahatoky, toy ny an'ny maraina, ny fiposahany; ary ho avy amintsika toy ny tandrifin-drahona toy ny fara-orana manamando ny tany.
Inona no hataoko aminao, ry Efraima? Inona no hataoko aminao, ry Jodà? Fa ny fitiavam-bavakareo dia tahaka ny rahona maraina, tahaka ny ando amin'ny maraina ka levona vetivety.
Noho izany nataoko potika, tamin'ny tenin'ny mpaminany, novonoiko tamin'ny tenin'ny vavako izy ireo; toy ny mazava miposaka no ho fitsarana anao.
Fa ny fitiavam-bavaka no sitrako fa tsy ny sorona; ary ny fahalalana an'Andriamanitra mihoatra noho ny sorona dorana.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ny fanambarana ao amin’ny bokin’i Osea dia mitranga amin’ny taonan’ny fizaràn’ny fanjakana sy fahalavoan’ny firenena isiraelita. Ny fifandraisan’ny vahoaka Efraima (Israel Avaratra) sy Jodà (Israely Atsimo) amin’Andriamanitra dia voamarika amin’ny vavaka sy fombafomba, nefa tsy arahin’ny fitiavana mafonja sy fahatokiana lalina. Mampitaha ny fitiavam-bavak’izy ireo amin’ny "raho-masoandro" sy ny "ando maraina", izay manjavona haingana — sarin-javatra mahazatra amin’ny tany maina sy fohy orana ao amin’ny Taolan’i Palestina. Manamafy i Osea fa tsy fombafomba ivelany avy amin’ny sorona no sitrak’Andriamanitra, fa ny fahatakarana sy ny fitiavana mendrika. Mampiasa ny tsodrano sy fitsarana amin’ny faminaniana izy, manasongadina fa voatsara sy foana ny hetsika ara-pivavahana raha tsy misy fitodihana amin’ny Tompo amin’ny toetra sy fitondrantena. Ny dinamikam-pifandraisana eto dia mampiseho fa latsaka anaty krizy ny fanekena eo amin’ny vahoaka sy Andriamanitra satria lasa maina sy feno fahatsaratsara fotsiny ny fitiavam-bavaka.

Salamo

Salamo 50(49),1.8.12-13.14-15.

Salamon'i Asafa. Miteny Andriamanitra, Elohima, Iaveh, manainga ny tany, hatramin'ny fiposahan'ny masoandro, ka hatramin'ny filentehany.
Tsy ny amin'ny soronao no aniniako anao, fa eo anatrehako mandrakariva ny soronao dorana.
Raha mba noana aho, tsy hilaza aminao akory, fa ahy avokoa izao tontolo izao sy izay ao aminy.
Moa mihinana izay nofon'ombalahy va aho? Moa misotro izay ran'osilahy va aho?
Ny fisaorana no atero ho sorona ho an'Andriamanitra, ary efao amin'ny Avo indrindra ny voadinao.
Antsoy amin'ny andron'ny fahoriana aho, dia hamonjy anao; ka hanome voninahitra ahy hianao.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Amin’ny Salamo dia aseho amin’ny fomba ofisialy sy ara-ritualy ny feon’ny vahoaka sy ny fahatongavan-tsainy eo anatrehan’Andriamanitra. Ao amin’ny tempoly na amin’ny vavaka iombonana, anisan’ny tanjon’ny hira ny manitsy sy mampandinika ny anton’ny fanoloran-tena sy ny fombafomba — manontany tena raha zava-dehibe amin’Andriamanitra tokoa ve ny sorona fanatitra manify. Voaresaka eto ny tsy fitovian’ny filàn’Andriamanitra sy ny olona: "Tsy mihinana hanina aho, tsy misotro ran’omby aho, fa ahy izao rehetra izao." Ny sorona sy ny "nofon’omby" eto dia maneho ny fanao fanao amin’ny tempoly, ary asongadin’ny salamo fa mitaky fo mirehareha sy vava midera Andriamanitra fa tsy fanatahana fombafomba fotsiny. Zava-dehibe ao amin’ny salamo ny fitodihana amin’ny amin’ny antso sy fanantena famonjena, izay mampiray sy mampahery ny fiaraha-mivavaka.

Vakiteny faharoa

Taratasin'i Md. Paoly Apostoly ho an'ny Romana 4,18-25.

Nino izy, fa nanantena na dia tsy nisy tokony hanantenany aza, ka tonga rain'ny firenena maro, araka ny voalaza taminy hoe: Ho tahaka izany ny taranakao.
Sady tsy mba nalemy finoana izy, fa tsy noheveriny akory ity tenany efa hoatra ny maty (efa tokony ho zato taona izy fahizany), sy izato kibon'i Sarà efa ritra aina.
Tsy nasiany fisalasalana na ahiahy kely akory ny teny napetrak'Andriamanitra taminy, fa nampaherezin'ny finoana izy, ka nanome voninahitra an'Andriamanitra
tamin'ny fitokiana mafy azy ho mahay manatanteraka ny zavatra rehetra nampanantenainy;
koa notanana ho fahamarinany izany.
Ary tsy ho azy ihany no nanoratana fa notanana ho fahamarinany izany;
fa ho antsika izay hitanana izany koa, dia isika izay mino an'ilay nanangana tamin'ny maty an'i Jesoa-Kristy Tompontsika,
izay natolotra noho ny fahadisoantsika, ary nitsangana indray mba ho fanamarinana antsika.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Soratry ny mpianatra mpanjanaka Paoly ho an’ny fiangonana vaovao ao Roma, mitodika amin’ny tantaran’i Abrahama eo amin’ny tantaram-pamoronana sy ny fitondrana fivavahana. I Abrahama sy Sarà, antitra, tsy nisy fanantenana araka ny fomban’olombelona, no nino sy natoky fa hanatanteraka Andriamanitra ny fampanantenana — hiteraka taranaka. Eto dia aseho mazava ny finoana tsy mitebiteby, izay natao modely ho an’ny mpamaky (ireo Jiosy sy Jentily cinema miangona vaovao). Manana lanja lehibe ny tenin’i Paoly hoe: "tsy amin’i Abrahama ihany no natao izany, fa ho an’izay rehetra mino". Ny fanamarinana sy ny fitsanganan’ny maty dia lasa hevi-dehibe amin’ny fananganana tolon’ny fiarahamonina sy fidirana ho olon-tsotra andavanandro amin’ny faneken’Andriamanitra, fa tsy amin’ny fombafomba fotsiny. Ny fironana manan-danja eto dia fifindrana avy amin’ny lalàna mivaingana ho amin’ny finoana mpahavita zava-dehibe, izay mifehy ny andian’olona vaovao iray miorina amin’ny fahatokiana mivantana.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Matio 9,9-13.

Ary nony niala teo Jesoa dia nahita lehilahy anankiray atao hoe Matio, nipetraka teo am-pamorian-ketra, ka hoy izy taminy: Andeha hanaraka ahy hianao. Dia nitsangana izy ka nanaraka azy.
Ary raha nisakafo tao an-tranon'i Matio Jesoa, dia nisy poblikàna sy mpanota betsaka tonga niara-nihinana tamin'izy sy ny mpianany.
Ka nony nahita izany ny Farisiana, dia nilaza tamin'ny mpianany hoe: Nahoana ity Mpampianatrareo no miara-mihinana amin'ny poblikàna sy ny mpanota?
Fa hoy Jesoa nandre izany: Tsy ny finaritra no mila mpanao fanafody, fa ny marary.
Mandehana àry hianareo, ka fantaro ny hevitr'izao teny izao: Ny famindram-po no sitrako, fa tsy ny sorona; fa tsy tonga hiantso ny marina aho, fa ny mpanota.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Eto amin’ny Evanjely dia asehon’i Matio ny fihaonana amin’ny poblikàna (mpamory hetra), sary manisy fetra ny an’ny olona tsy voaray sy madio amin’ny fiarahamonina jiosy tamin’izany andro izany (voalaza ho voakorontana sy mpanota). Ny fiantsoan’i Jesoa an’i Matio sy ny fiarahany misakafo amin’ny olona anjorombala dia fanehoana malaky amin’ny fanitarana ny fianakaviana ara-moraly sy ara-pivavahana. Manohitra ny fombafomba sy ny tsy fitovian’ny foko amin’ny alalan’ny fanokafana varavarana ho an'ny mpanota sy ny “tsy mety amin’ny ara-dalàna” i Jesoa; mamerina ny tenin’ny mpaminany hoe "ny famindram-po no sitrako, fa tsy ny sorona". Tsy vitan’ny miantso, fa Jesoa dia mamadika ny hevi-drazana momba ny "marina" sy ny "marary", manome toerana manokana ho an’ny olona voahilika amin’ny fanekem-pivavahana. Ny foto-kevitra mifototra eto dia ny fanimbana sy fisokafana avy amin’i Jesoa amin’ny famindram-po, izay manova tanteraka ny fitsinjarana sy ny fetran’ny fandraisana an-tanan’olombelona ao amin’ny fiarahamonina.

Fiheverana

Famintinana sy fandrindrana ara-tantara amin’ny vakiteny rehetra

Manorina fifanakalozan-kevitra lehibe eo amin’ny fombafomba sy ny fifandraisana velona izao rakitra vakina anio izao. Ny hametrahana lohahevitra mazava toy ny fombafomba tsy manavotra, famindram-po, finoana mivaivay, sy ny fiaraha-mitady ho tafaray dia manavaka azy. Eo amin’i Osea sy ny Salamo, hita fa tsy mahafa-po intsony amin’ny Andriamanitra ny sorona ara-dalàna sy fombafomba ivelany, fa miandry fifandraisana mivantana sy fo mino marina izy; miverina izany amin’ny vavaka sy fanolorana ho fankasitrahana, izay miasa amin’ny fanitsiana sy fanentanana ho amin’ny fiabadilana miala amin’ny fanao mpanao be fahazarana. Ny Taratasy ho an’ny Romana kosa, manamafy amin’ny fomba ara-tantara fa ny finoana miantehitra amin’ny fampanantenan’Andriamanitra no miteraka fiaraha-monina vaovao, tsy voafetra amin’ny fombafomba sy ny faha-etina voasoratra fahiny. Ao amin’ny Evanjely, dia misimisy kokoa izany: i Jesoa tsy mametraka sakana ara-piarahamonina fa mamelona, mamindra fo ary mandray sy manasitrana ireo voahilika.

Misy fifindrana maneho fanavahana avy amin’ny rafitra miorina amin’ny fanatanterahana fanao ivelany mankany amin’ny fifandraisana miainga amin’ny fo, amin’ny alalan’ny fitokisana sy fihavanana. Miharihary ny fihetsiky ny fanoherana: olona sasany, toy ny Farisiana, dia sady manana ahiahy no mametra ny famindram-po amin’ny elanelana ara-piarahamonina sy ara-pivavahana, raha Jesoa sy ny mpitory Vaovao dia manokatra hambana sy manova.”

Ankehitriny, manakana na manafaka amin’ny rafitra mpisintona fotsiny, fombafomba tsy ravin-tena, sy fiaraha-mientana tsy mijoro amin’ny fanekena fiovaovana ara-tsaina sy sosialy ny hafatra. Ny hevi-dehibe mivondrona: mifandimby amin’ny fiaraha-monina sy tantara, mitaky fiovana sy fisokafana ny famindram-po sy fahatokiana miantehitra, ary manery hisaina indray ny fetran’ny fomba sy ny fanavahana amin’ny olombelona.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.