Alarobia Fahatelo amby telopolo tsotra Mandavan-taona
Vakiteny voalohany
Boky Faharoan'ny Makabeo 7,1.20-31.
Nisy koa olona fito mirahalahy, nosamborina miaraka amin-dreniny; ary notadiavin'ny mpanjaka hoterena hihinan-kenan-kisoa, noraran'ny lalàna, izy ireo, ka nokapohina natao hoto tamin'ny kotopia aman-kozatr'omby. Mahagaga mihoatra izay azo lazaina, sy mendrika fahatsiarovana manehoeho ilay reniny, fa nahita ireto zanany fito mirahalahy maty tanatin'ny indray andro monja; nefa notohanan'ny fanantenana ao amin'ny Tompo izy dia nahazaka izany tamin-kerim-po. Samy namporisihiny tsirairay avy izy ireo tamin'ny fitenin-drazany ary feno hevitra mendrika indrindra izy, ka ny halemem-behivavy tao aminy, dia notohananay herim-pon-dehilahy. Dia hoy izy tamin'izy ireo: Tsy fantatro izay nisehoanareo tao an-kiboko; tsy izaho no nanome fanahy amam-piainana anareo; tsy izaho no nanambatra ny foto-javatra iforonan'ny vatanareo. Noho izany, ny Mpahary izao tontolo izao, izay namorona ny olombelona hatramin'ny nahaterahany, sy manapaka ny fihavian'ny zavatra rehetra, dia mbola hamerina aminareo ny fanahy amam-piainana, noho ny famindram-pony, satria noho ny fitiavanareo ny lalàny no anaovanareo tsy ho zavatra ny tenanareo ankehitriny. Nataon'i Antiokosa fa tsiratsiraina izy, ary noheveriny ho fanazimbana azy ireo teny ireo. Raha mbola velona ihany ilay faralahy, dia sady namporisihiny io no nampanantenainy tamin-pianianana, fa hataony tonga sambatra sy manan-karena raha mahafoy ny lalàn'ny razany, dia horaisiny ho sakaiza ary homeny raharaha ambony. Tsy nasian-drazazalahy raharaha akory anefa ireo fanolorana ireo; ka ny reniny no nantsoin'ny mpanjaka sy nasainy nanome hevitra mahavonjy an'ity zatovo. Namporisihiny ela ravehivavy vao nanaiky hitaona an-janany. Nihilana teo aminy izy no sady nanaraby an'itsy mpanjaka masiaka, ka dia niteny tamin'ny fitenin-drazany hoe: Mamindrà fo amiko, anaka, izaho nitondra anao sivy volana tato an-kiboko, nampinono anao telo taona, nikarakara anao, namelona sy nanabe anao hatramin'izao taonanao izao. Ka mihanta aminao aho jereo ny lanitra sy ny tany, diniho izay rehetra ao aminy, ary fantaro fa Andriamanitra no nahary izany tamin'ny tsinontsinona, ary toy izany no nahazoan'ny taranak'olombelona fisiana. Aza matahotra ity mpamono, mbà mendrika an'ireo rahalahinao, ka ekeo ny ho faty mba hahitako anao miaraka amin'ny rahalahinao, raha mby amin'ny andron'ny famindram-po. Mbola miteny eo izy, dia hoy razazalahy: Fa inona no andrasanareo? Tsy ekeko ny didin'ny mpanjaka, ny didin'ny lalàna nomen'i Moizy ny razanay no ekeko. Ary hianao izay fototr'izao loza rehetra mamely ny Hebrio izao, dia tsy ho afa-mandositra ny sandrin'Andriamanitra.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany
Ao amin'ny tantara hitantsika eto, ao amin'ny andron'ny fitondran'ny Seleokida, fianakaviana jiosy iray no mizaka ny vokatr'ilay politika grika miezaka mamaka an'i Jerosalema amin'ny kolontsainy sy ny fombany. Mpanjaka Antiokosa dia miezaka manery ny Jiosy hanohitra an-draharahany ny lalàn'ny razany, amin'ny alalan'ny fanaovana hena notsohahina amin'ny lalàna. Fanoherana sy fitokisana amin'ny lalàna no mamatotra ny mpanatrika sy ny mpamaky amin'ny tantara. Tsapa fa ao anatin’ny krizy eo amin’ny maha-olona sy finoana lalina, voatery manapa-kevitra ireo mpanompo ho « tsy ho zavatra » amin’ireny fijaliana sy fahafatesana ireny raha tsy mahafoy ny maha-izy azy amin’ny maha-Jiosy.
Miezaka mamelona sy mitarika hatrany ny zanany ny renin'ireo tovolahy amin’ny teny sy fihetsika, sy amin’ny fitaomam-panahy mikasika an'Andriamanitra ho Mpahary sy Tompon'ny aina. Ny sary « fanomezan’aina sy aorian’ny fahafatesana » dia midika hoe tsy satria very amin’ny vatana aman-dra no tapitra ny tantara, fa antenaina ny fanavaozana amin’ny fiainan’ny hoavy avy amin’Andriamanitra.
Ny fomba fifanoheran’ny fitondrana mitady hanapaka amin’ny herisetra sy ny fitiavan’ny fianakaviana mitraka amin’ny fivavahana sy fahazotoana hifikitra amin’ny maha-izy azy no hevi-dehibe manosika ity fitantarana ity.
Salamo
Salamo 17(16),1.5-6.8b.15.
Fivavak'i Davida. Ry Iaveh ô, mandrenesa ny rariny, henoy ny fitarainako; atongilano ny sofinao amin'ny fivavahako, izay tsy aloaky ny molotra misy fitaka. Nifikitra tao amin'ny làlanao ny diako; ary tsy mba nangozohozo ny tongotro. Miantso anao aho, fa mamaly ahy hianao, ry Andriamanitra; atongilano amiko ny sofinao, ka henoy ny fangatahako. Tandremo tahaka ny anakandriamaso aho; afeno eo ambanin'ny aloky ny elatrao aho, Fa izaho kosa dia hibanjina ny tavanao amin'ny fananako tsiny; sy hiala liana mijery ny sarinao amin'ny fifohazako.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo
Ny Salamo izao dia miavaka amin’ny fitarainana sy fangatahana fiarovana eo anatrehan’ny Andriamanitra mitondra rariny, voasinton’ny filàn’ny vahoaka na olon-tokana mafy ady amin’ny manjo. Eto, mpivavaka no manolo-tena hampiseho fa mipetraka amin’ny fahatokiana sy fahadiovan-kafatra amin’Andriamanitra izy. Amin’ny fotoana ahiana hisian’ny fitondrana mishina na fitsarana an-tendrony, io fangatahana “mandrenesa ny rariny” io dia mitaky amin’ny zorona ara-boajanahary sy ara-piarahamonina hiarovana ny tsy manan-tsiny.
Misy andinin-teny manokana eo amin’ny « tandremo tahaka ny anakandriamaso » sy « afeno ao ambanin'ny elatrao », izay mampiseho fiteny ara-pihetseham-po sy fiarovana, manome sary an-tsaina amin'ny fitondrana sy fiahiana ataon'Andriamanitra ho amin’ny sarobidy aminy.
Ny dinika mikasika ny fahatokisana dia maneho fifampitokisana voaforona eo amin’ny finoan’ny vahoaka sy ny fisian’ny fitsaran’Andriamanitra, izay miteraka hery sy fanantenana ao anatin’ny fisalasalana.
Evanjely
Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Lioka 19,11-28.
Raha mbola nihaino izany ny olona dia nanao ity fanoharana ity koa Jesoa, fa efa akaikin'i Jerosalema izy, ary nataon'ny olona fa ny fanjakan'Andriamanitra hiseho miaraka amin'izay, ka hoy izy: Nisy andriandahy anankiray nankany an-tany lavitra mba handray fanjakana, dia mbola hiverina. Dia niantso folo lahy tamin'ny mpanompony izy ka nanome azy mina folo ary nanao taminy hoe: Ampitomboy ireny mandra-piveriko. Fa nankahala azy kosa ny vahoaka iray tanin-drazana aminy ka nampitondra teny nanaraka azy nanao hoe: Tsy tianay hanjaka aminay iny lehilahy iny. Nony nahazo fanjakana izy ka tafaverina, dia nampaka ny mpanompo nomeny vola mba hahitany izay tombony azony avy. Dia tonga ny voalohany ka nanao hoe: Tompoko, nahazoana mina folo ny mina iray. Ary hoy izy taminy: Tsara izany, ry mpanompo tsara, noho hianao nahatoky tamin'ny kely, dia hanapaka tanàna folo hianao. Dia tonga koa ny faharoa ka nanao hoe: Tompoko, nahazoana mina dimy ny mina iray. Ary hoy izy taminy: Hanapaka tanàna dimy koa hianao. Fa tonga kosa ny anankiray ka nanao hoe: Tompoko, indro ny minanao, fa notahiriziko tao anaty lamba; satria natahotra anao aho, noho hianao lehilahy sarotiny ka maka izay tsy napetrakao, sy mijinja izay tsy nafafinao. Dia hoy ilay mpanjaka taminy: Azoko amin'ny vavanao hianao, ry mpanompo ratsy fanahy; fantatrao fa olona sarotiny aho ka maka izay tsy napetrako ary mijinja izay tsy nafafiko; koa nahoana àry no tsy napetrakao tany amin'ny banky ny volako mba handraisako azy mban-janany rahefa tafaverina aho? Dia izao no nataony tamin'izay teo: Alao ny minany eny aminy ka omeo ilay manana folo. Fa hoy ireo taminy: Tompoko, efa manana mina folo izy. Lazaiko aminareo fa izay manana no homena; fa izay tsy manana kosa dia halaina mbamin'izay ananany aza. Ary ireo fahavaloko tsy nety hanjakako ireo kosa dia ento atý, ka vonoy eto anatrehako. Rahefa niteny izany Jesoa, dia nandeha nialoha hiakatra any Jerosalema,
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely
Eto amin'ny fanoharan'ny mina, i Jesoa dia miresaka amin'ny mpihaino izay miandrandra fisehoan'ny fanjakan’Andriamanitra amin'ny fomba ara-batana sy avy hatrany, indrindra fa akaiky an’i Jerosalema izy ireo. Ao amin'ny tantara foronina, misy andriandahy miala mamela vola amin'ny mpanompony sady miandry valiny amin'izany; fotoana fohy izany manambara fiandrasana sy fitsapana eo alohan'ny tena fanjakana. Tsikaritra araka izany ny fifanandrinan'ny andriandahy izay tiana hanjaka sy ny *olona an-tanindrazana manohitra azy, maneho fitaovana manampy amin'ny fitsaràna ny toe-po sy fitondran-tenan'ny rehetra.
Manana sary ilaina amin’ny toe-javatra ara-pihariana sy fitantanambola mivoaka araka lohalaharana miavaka amin’ny fikasana hampitombo ny voatokana. “Mina” eto dia teny manamarika vola madinika, midika fitokisana, ka ny tombony azo sy ny asa natao eo amin’ny tambazotra sosialy no henjana amin’ny fitsaràna raha miverina ny mpanjaka. Ny fomba iatrehan’ny mpanompo ny asain-katao, sy ny fanekeny na fandàvany hampifandanjalanja tsara eo amin’ny tahotra sy fitombonam-bola, dia manome sary momba ny fifandraisan’ny tompo sy mpanompo, ary ny fomba hiatrehan’ny tsirairay ilay “valy amin’ny fiandrasana”.
Manasongadina fifandraisan-kery eo amin’ny mahefa sy ireo asa nomena, ary koa ny fahavononan’ny olona hiatrika andraikitra, ity fanoharana ity.
Fiheverana
Fandrefesana sy fifanoherana eo amin’ny fahatokiana sy fitondrana
Ny feon’ny perikopa telo mifandimby dia manoritra ady sarotra amin’ny rafitra sy hery mifehy, izay mifandona amin’ny fahavononana sy fitokiana amin’ny finoana. Mivoatra amin’ny endrika samihafa izany: voalohany, amin’ny fahavononan’ny fianakaviana jiosy hijoro amin’ny mahaleotena sy ny tantaram-pahendrena arehan’ny reny sy ny zanany; faharoa, amin’ny fitakiana rariny sy fiarovana amin’ny maha-vavaka; ary farany, amin’ny famakafakana an-kalikaly ny fandraisana andraikitra eo amin’ny fanjakan’ny lanitra sy izany atao hoe « hery sy vola notokanana ».
Fifanoheran’ny fitondrana manery sy finoana mifikitra amin'ny soatoavina dia hita ao amin’ny Makabeo, raha toa ny Salamo kosa manome fahatsapana fiarovana sy fahatokiana amin’Andriamanitra ao anatin’ny trangan-javatra mampihorohoro. Ao amin’ny tenin’i Jesoa, mipoitra ny fizotry ny fiandrasana sy andraikitra amin’ny sehatra tsy dia azo tsapain-tanana: tokony hisy valiny amin’ny fitokisana sy tombon-kery amin’ny anjara asa raisina mandritra ny fiandrasana ny tena fanjakana.
Mampahatsiahy amin’ny fiainana ankehitriny ny fifandonana tsy mitsahatra eo amin’ny fitondrana manery sy fanirian’ny olona hifikitra amin’ny soatoavina: mitranga eo amin’ny sehatra politika, ara-toekarena, ary amin’ny ady ara-tsaina sy ara-moraly, ahitana fifidianana sy fitondrana andraikitra rehefa tsy mazava sy manasarotra ny fepetra. Mampisaraka sy mandrindra ny zona sy andraikitry ny tsirairay amin’ny “valy amin’ny fiandrasana” izany, sady mampita hafatra mazava: tsy mahaleotena amin’ny fanjakana anindran-tany na amin’ny herisetra, fa mitady fototra amin’ny fahaiza-mijoro sy fifampitokisana.
Ireo toko ireo dia mifameno amin’ny fandinihana raha inona no anjara andraikitry ny olona sy fikambanana ao anatin’ny rafitra tsy mitovy, sy ny fomba itokisana sy fanantenana amin’ny hery tsy fantatra na sarotra tsapaina.
Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.
Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.