LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Asabotsy Fahatelo amby telopolo tsotra Mandavan-taona

Vakiteny voalohany

Boky Voalohan'ny Makabeo 6,1-13.

Tamin'izany Antiokosa mpanjaka nitety ireo faritany avo. Nony reny fa any Persa, any amin'i Elimaida, misy tanàna anankiray malaza amin-karena, be volafotsy sy volamena,
manan-tempoly be zava-tsarobidy, misy fiadiana navelan'i Aleksandra, zanak'i Filipo, mpanjakan'i Masedoana, ilay nanjaka voalohany tamin'ny Greka,
dia nankany izy, ka nitady haka sy hambabo ny tanàna; kanjo tsy nahomby izy, fa fantatr'ireo tompon-tanàna ny fikasany.
Nitsanga-kiady aminy ireo, dia vaky nandositra izy, sy nihataka tamin'alahelo lehibe, hiverina ho any Babilona.
Tamin'izay nisy iraka tonga tany Persa nilaza taminy ny faharesen'ireo miaramila niditra tamin'ny tanin'i Jodà,
fa hoe: Nony nandorso nitondra tafika lehibe dia lehibe Lisiasa, dia voatery handositra teo anoloan'ny Jody, ka ireo kosa nampitombo ny heriny tamin'ny fiadiana mbamin'ny miaramila sy ny babo azony tamin'ny tafika resy;
noravany ny fahavetavetana natsangany teo ambonin'ny otely, tany Jerosalema, nohodidininy manda avo toy ny taloha indray ny tempoly; toy izany koa no nataony tany Betsora, anankiray amin'ny tanànany.
Raha nandre izany vaovao izany ny mpanjaka, dia azon-tahotra mafy sy notsindrian-tebiteby lozan-tany, ka nidaboka teo amin'ny fandriany, sy nandraiki-nararin'alahelo, fa tsy tanteraka ny faniriany.
Andro maro izy teo ihany, ary nihonaka lava tamin'ny fahorian-tsainy lalina. Nony nataony fa efa antomotra ny hahafatesany, dia niantso ireo sakaizany izy, sy nilaza taminy hoe:
Ny torimaso nandao ny masoko, ary ny alahelo mandreraka ny foko,
ka hoy aho anakampoko: Alahelo lehibe manao ahoana ity mahazo ahy, ary hantsan-dalina manao ahoana ity nilatsahako izao? Ilay izaho tsara fo sy tiana teo amin'ny fanjakako teo iny!
Tsaroako anefa izao ny ratsy nataoko tany Jerosalema fa nentiko avokoa ny fanaka volamena sy volafotsy hita tao, ary nandefa tafika aho handringana, tsy misy antony, ny mponina rehetra tany Jodea.
Koa fantatro fa noho izany no niharan'izao loza izao amiko, ary indro aho ho faty amin'alahelo lehibe, aty an-tanin'olon-kafa.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Miseho eto amin'ny tantaran'ny fanjakana grika sy jiosy amin'ny taonjato faharoa talohan'i Kristy ny Fotoana mahabe ady sy fanjanahantany, indrindra amin'ny fifehezan'i Antiokosa Epifana an'i Jerosalema sy ny tempoly. Manana fitetetezam-paritra goavana i Antiokosa, amin'ny fikasana handrombaka harena sy hahazo vahana ara-politika, satria mahita tanàna sy tempoly anankiray feno firavaka ao Elimaida, Persa, izy. Ny "faniriana haka sy handrobaka" dia manamarika ny herisetra ara-panjakana sy fikasana handringana ny kolontsaina hafa teo amin'ity vanim-potoana ity. Rehefa tsy nahomby tamin'ny fakana ilay tanàna sy tratran'ny faharesena ny tafiny tany Jodà, dia nitsonta-volana sy velmiaina i Antiokosa, manaiky fa nilava ratsy ny nataony sy nahafoy fahotana tamina vahoaka sy tempoly masina. Ny "fiverenan'ny tempoly amin'ny tanany Jiosy" dia manamarika fanoherana sy fahafahana ara-pivavahana sy ara-poko.

Ny fahorian-tsain'ny mpanjaka sy fiverenany amin'ny nataony dia maneho fiovan-toetra sy fahatakarana fa miteraka vokany lehibe ho an'ny olona sy firenena iray ny fepetra masiaka. Ny fototry ny lahatsoratra dia fifandonan-kery sy fahafantarana amin'ny farany fa misy valin'ny asa sy tsy fitandremana.

Salamo

Salamo 9(9A),2-3.4.6.16b.19.

Hidera an'ny Tompo amin'ny foko rehetra aho, hanambara ny zava-mahagaga rehetra nataonao aho.
Hifaly sy hientan-kafaliana aminao aho, hihira ny anaranao aho, ry Avo indrindra ô!
Lasa mihemotra ny fahavaloko, mandraingiraingy izy, dia lavo teo anatrehan'ny tavanao.
Nofaizinao ny firenena, naringanao ny tsy mpivavaka, nokosehinao ho faty mandrakizay antaranoana ny anaran'ireny.
Latsaka tamin'ny lavaka nohadiny ny firenena; voan'ny fandrika harato nafeniny ny tongony.
Fa ny malahelo tsy mba hadinoina hatrany hatrany; ny fanantenan'ny ory tsy rava mandrakizay.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Miseho eto ny vavaka sy fiderana nataon'ny fianakaviamben'ny Isiraely manoloana ny fahafahan'i Yahweh, izay nanao zavatra lehibe sy nampiseho heriny tamin'ny tantarany. Raha lazaina amin'ny teny manantantara, dia eo amin'ny fidirana templin'ny Tompo sy amin'ny tolon'ny loza nihatra tamin'ny fireneny no namonjeny azy ireo. Ny hoe 'fahavaloko lavo' dia manamarika ny fahafahan'i Yahweh mitondra rariny sy mandrava ny tsy fahamarinana amin'ny fifanolanana ara-poko na ara-panjakana. Ny singa manan-danja dia ny hoe "nokosehinao ho faty" (fahavalo) sy "ny malahelo tsy mba hadinoina", izay ilazàna fa na amin'ny tsy fahampian-kery aza, manana toerana amin'ny Tompo ny voahitsakitsaka sy tsy ampy hery.

Amin'ny fanandratana fiderana, dia miorina amin'ny tantaran'ny fandresena sy famotsorana amin'ny fahoriana sy fitsarana mahitsy no itambaran'ny vahoaka amin'ny ritra mitohy.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Lioka 20,27-40.

Dia nanatona koa ny sasany tamin'ny Sadoseana izay mandà ny fitsanganan'ny maty, ka nanontany azy hoe:
Ry Mpampianatra ô, Moizy nanome lalàna ho antsika hoe: Raha misy lehilahy manambady ka maty momba, dia aoka ny rahalahiny hampakatra ny vadiny mba hiteraka hamelo-maso ny rahalahiny.
Koa nisy olona fito mirahalahy, ary nanambady ny zokiny, fa maty momba.
Dia nanambady an-dravehivavy ny faharoa, fa maty momba koa.
Nanaraka izany dia nanambady azy indray ny fahatelo, ary nanao toy izany avokoa izy fito mirahalahy, fa maty momba daholo.
Farany, dia maty koa ravehivavy.
Koa ho vadin'iza ravehivavy raha mby amin'ny fitsanganan'ny maty? fa efa samy nanambady azy avokoa izy fito lahy?
Dia hoy Jesoa taminy: Ny zanak'izao fiainana izao no mampaka-bady sy avoaka hampakarina;
fa izay efa hita ho mendrika hahazo ny fiainana ho avy sy ny fitsanganana amin'ny maty kosa, dia tsy mba mampaka-bady, na avoaka hampakarina,
ary tsy mety maty intsony izy, fa tahaka ny anjely sady zanak'Andriamanitra, satria zanaky ny fitsanganana amin'ny maty.
Ary raha ny hoe hitsangana ny maty, dia zavatra efa nambaran'i Moizy teo amin'ilay nilazany ny Voaroy izany, fa tamin'io izy dia niantso ny Tompo hoe: Andriamanitr'i Abrahama sy Andriamanitr'Isaaka ary Andriamanitr'i Jakoba.
Koa velona eo anatrehany izy rehetra ireo, satria tsy mba Andriamanitry ny maty izy, fa an'ny velona.
Dia namaly ny sasany tamin'ny mpanora-dalàna ka nanao taminy hoe: Ry Mpampianatra ô, marina ny filazanao.
Ary tsy nisy sahy nanontany azy intsony izy ireo.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Any Jerosalema amin'ny fotoana akaiky ny Paska, mifamaly amin'i Jesoa ny Sadoseana, izay antoko ara-pivavahana manankarena sy manam-pahefana ka mandà tanteraka ny fitsanganan'ny maty. Rehefa nanontany amin'ny lalàn'i Moizy sy ny ministeram-pianakaviana izy ireo, dia nampiasa tantara nataony ho toy ny olana manahirana momba ny fahafatesana sy ny fanambadiana izy, mba hanandrana hanakana na hampiseho fa tsy azo tanterahina ny fitsanganana amin'ny maty. Nanatsoaka hevitra Jesoa – mihoatra noho ny famaliana fanontaniana an-kolaka, dia nampianatra antsika fa ny rafitra ara-pianakaviana sy sosialy amin'ity fiainana ity tsy hitohy amin'ny fiainana any aoriana, satria amin'ny fitsanganana dia tsy misy intsony ny fampakaram-bady sy fahafatesana, tahaka ny anjely. Ny antso nataon'i Jesoa momba an'i Abrahama, Isaka ary Jakoba dia tsy asanatsy fotsiny ara-baiboly fa mivoy fa ny fahaveloman'izy ireo eo anatrehan'Andriamanitra dia mitohy na dia lany amin'ny maty aza.

Ny fototry ny lahatsoratra dia fanambadiana didy sy fahaizan'i Jesoa manova fifanontaniana ara-dalàna ho lasa fanehoana fototra mifanaraka amin'ny fahavelomana sy fahatokiana amin'ny ho avy.

Fiheverana

Fiandraiketan'ny Zava-manjo sy Ny Herin'ny Fitokisana Raha Jerena Amin'ny Tantara

Ireo vakiteny telo dia mandrafitra fijoroana manoloana ny fiantraikan'ny fanjakazakana sy ny fifanohitra ara-dalàna amin'ny pôlitika sy finoana. Mitranga amin'ny fomba mifanohitra ny lohahevitra toy ny fanery sy fanalefahana, fahazavana avy amin'ny fahoriana, ary fanavotana ara-tsaina sy ara-pinoana.

Voalohany, hita ao amin'ny fifandonana kery sy fahafatesana amin'ny tantaran'i Antiokosa fa tsy maintsy manakatra vokatra lehibe eo amin'ny vahoaka iray ny herisetra sy ny tsy fitandremana nataon'ny tompon-kery. Manampy izany, ny Salamo dia manavao fitokisana amin'ny fitsaran'Andriamanitra amin'ny fotoana ahalian'ny fahafatesana sy tsy fahampian-kery ara-poko, amin'ny alàlan'ny vavaka manam-pivavahana izay mamerina fiombonam-po amin'ny vahoaka sy Andriamanitra. Farany, ny Evanjely manisika fanitsiana ny filàna manam-pahefana ara-dalàna amin'ny fanambadiana sy fahafatesana, misarika amin'ny fahasamihafana misy eo amin'ny fiheveran'olombelona sy ny faharetana sy fahamboniana amin'ny fahaveloman'ny fanahy eo anatrehan'Andriamanitra.

Ny rohy manan-danja dia ny fandrosoan'ny vahoaka sy ny olona amin'ny alalan'ny famerenan-toky sy fanohizana finoana na inona loza hitranga, sy ny vanimpotoana. Amin'ny finoana, fahafatesana sy fitsanganana no hitarika fanatsarana sy fandraisana ho an'ny taranaka mifandimby, eny na dia eo aza ny lalana sarotra sy fifandririhana no iainana amin'izany.

Ny tena hevitra itambaran'ny vakiteny dia mitodika amin'ny fahazavan'ny fanantenana sy fitokisana amin'ny fifanandrinana amin'ny herisetra, fahafatesana ary fahalemena.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.