LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Alakamisy Faharoa amin'ny Karemy

Vakiteny voalohany

Bokin'i Jeremia 17,5-10.

Izao no lazain'ny Tompo: Ho voaozona ny olona izay mitoky amin'olombelona, sy manao ny nofo ho sandriny, ary miala amin'ny Tompo ny fony!
Manahaka ny anjavidy eny an-tany lava volo izy, ary rahefa misy hasambarana tonga, tsy ifaliany; honina amin'ny tany karankaina any an'efitra, any amin'ny tany sira, tsy misy mponina!
Hohasoavina ny olona mitoky amin'ny Tompo, sy manantena an'ny Tompo ho tokiny!
Manahaka ny hazo nambolena eo amoron-drano izy, mandatsaka ny fakany mankany amin'ny rano mandeha; tsy matahotra rahefa tonga ny hainandro, sady maitso ravina mandrakariva; tsy manahy izay taona fahamainana izy, ary tsy mitsahatra ny mamoa.
Mamitaka mihoatra noho ny zavatra rehetra ny fo, sady simba: iza no hahalala azy?
Izaho Iaveh izay mandinika ny fo, sy mamantatra ny voa; ary ny hanaovako izany, dia mba hamaly ny olona araka ny làlany, sy araka ny vokatry ny asany.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Mampiseho toe-javatra ara-tsosialy sy ara-pinoana mivandravandra tamin’ny nanoratana azy ny lahatsoratra: ny vahoakan’i Israel tao anatin’ny fitondrana politika sy ara-panahy mivadika, nentina lavitra tamin’ny herin’ny governemanta sy kolontsaina vahiny. Voasoritra fa ny fitokisana amin’ny olombelona sy ny fibebahana amin’ny fitokisana amin’Andriamanitra dia olana lehibe amin’ny fiaraha-monina. Nodinihina amin’ny alalan’ny sary hita maso sy hita amin’ny zava-boahary, toy ny anjavidy eny amin’ny tany lava volo (zavamaniry tsy misy rivotra masim-pony) sy hazo eo amoron-drano (fiainana mamokatra sy mateza). Ao ambadiky ny sarin’ny “fo” sy “voa” dia misy ny ampitandremana fa tsy ny fitondran-tena ivelany ihany, fa ny fizotran’ny hevitra sy faniriana any anaty no voasariky Iaveh. Fanazavana mifantoka amin’ny antony sy vokany ny fitsarana sy famaliana:betsaka amin’ny fiainam-pirenena no miorina amin’ny fahatokisana sy valin’ny asa.

Salamo

Salamo 1,1-2.3.4.6.

Sambatra ny olona tsy mandeha amin'ny fisainan'ny tsy mpivavaka, tsy mijanona amin'ny làlan'ny mpanota, ary tsy mipetraka miaraka amin'ny mpaniratsira;
fa ny làlan'ny Tompo no ifaliany; sady saintsaininy andro aman'alina.
Tahaka ny hazo nambolena eo amoron'ny rano velona izy, ka ny voany tonga amin'ny fotoany; ny raviny tsy mba malazo; ny ataony rehetra vanona avokoa.
Tsy mba toy izany ny tsy mpivavaka: toy ny akofa faohin'ny rivotra izy,

Satria ny làlan'ny marina fantatry ny Tompo fa ny làlan'ny mpanota mitarika ho amin'ny fahaverezana.
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Voasoratra amin’ny endriky ny fitarihana amin’ny vavaka sy laza-po amin’ny fitondrana atao amin’ny fiangonana na fiaraha-monina jiosy ny Salamo. Endrika mizara ny toetran’ny olona miady amin’ny rafitr’izao tontolo izao sy mametraka ny Tenin’Andriamanitra ho ambony indrindra: ny manam-pifidianana sy anjakan’ny fankasitrahana amin’ny lalàn’ny Tompo mifanohitra amin’ny tsy mpivavaka (izay idiran’ny maniratsira sy mpanota). Sary entina mandrisika sy mampanantena no ampiasaina: ny “hazo amoron-drano” (lavitra amin’ny tondra-drano ny faharavana sy aretina, mampamokatra tsy misy tapaka), mitroka amin’ny loharanon’ny ain’ny Tompo; manohitra izany, ny akofa faohin’ny rivotra dia tsy manan-kery, manjavona amin’ny tantara. Atao amin’ny fisorohana ara-piaraha-monina sy fanavaozana amin’ny “lalana fantatry ny Tompo” no ananganana ny ohatra. Io salamo dia manoevitra fifidianana sy famaritana mazava eo amin’ny fiaraha-monina, eo amin’ny tena sy ny tsy tena.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Lioka 16,19-31.

Nisy mpanan-karena anankiray niakanjo jaky sy rongonim-bazaha madinika, sady nanao fihinanam-be isan'andro.
Ary nisy kosa mahantra ferena anankiray atao hoe Lazara nivalandòtra teo am-bavahadiny.
Naniry hihinana ny sombin-kanina latsaka tamin'ny latabatr'ilay mpanan-karena izy, fa ny alika avy no tonga ka nilelaka ny feriny.
Ary maty ilay mahantra ka nentin'ny anjely tany an-tratran'i Abrahama; dia maty koa ilay mpanan-karena ka nalevina.
Tao amin'ny fitoeran'ny maty, ilay nijaly iny izy, dia niandrandra, ka tazany teny lavitra eny Abrahama sy Lazara teo an-tratrany,
ka niantso izy nanao hoe: Ry kiaky Abrahama ô! mamindrà fo amiko, mba iraho kely re Lazara handroboka ny loha fanondrony ao anaty rano mba hampangatsiatsiaka ny lelako ahay, fa mijaly loatra aho eto anatin'ity lelafo ity.
Fa hoy Abrahama taminy: Anaka, tsarovy fa tamin'ny andro niainanao hianao moa nahita soa, ary Lazara kosa nozoim-pahoriana: koa ankehitriny kosa mba azy ny fanalana alahelo, fa anao ny fijaliana.
Sady amin'ireto toerantsika ireto, dia misy hantsana makadiry natao hanelanelana antsika, ka izay te-hiala atý hankany aminareo tsy afaka; ary izay eny kosa tsy afaka mampita atý.
Dia hoy izy: Mihanta aminao re aho, ry kiaky, mba iraho kely Lazara ho any an-tranon-draiko
(fa manan-drahalahy dimy aho), mba hilaza aminy marina, fandrao tonga amin'itony fitoerana fijaliana itony koa izy ireo.
Fa hoy Abrahama taminy: Manana an'i Moizy sy ny Mpaminany izy ireo, ka aoka hihaino an'ireo izy.
Fa hoy izy: Tsia re, ry kiaky Abrahama ô! fa raha anankiray amin'ny maty no mankany aminy, dia hibebaka izy.
Fa hoy Abrahama taminy: Raha tsy mihaino an'i Moizy sy ny Mpaminany izy, dia tsy hino na dia misy mitsangana amin'ny maty aza.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Ao amin’ity fitantarana entin’i Lioka ity, hita miharihary ny fizaràna ara-piaraha-monina sy ara-bola: Mpanan-karena sy mahantra mitondra takaitra (Lazara), mifanandrina amin’ny toerana sy maha-olona. Ireo fitafiana “jaky” sy “rongonim-bazaha madinika” (zavamaniry lafo vidy sy fanehoam-pisehoana ambony) dia maneho fisehoan-javatra ara-bozaka sy ara-tsosialy. Lazara, tsy afa-mihevitra amin’ny hasarariny, afindra amin’ny hantsana makadiry (elanelana tsy azo ihodinana eo amin’ny fitsarana sy amin’ny fahafahana ara-moraly taorian’ny fahafatesana); sady manasongadina ny fahirano sy fahabangana amin’ny fanantenana aorian'ny fiainana izay entin’ny fitondran-tena amin’ny fiainana. Ny antso an’i Abrahama sy ny fitanisana an’i Moizy sy ny Mpaminany dia mifandray amin’ny fitokisana amin’ny lova sy fanomezan-dalana ara-pivavahana amin’ny tany Eba sy Israel: rafitra miditra an-tsehatra hanapaka amin’ny teny fahatany fa tsy amin’ny fahagagana na fanamafisana fotsiny. Mampiseho fifandimbiasana mahery vaika ny fahafahana sy fahasarotana amin’ny safidy sy ny fandraisana andraikitra eto amin’ny tany sy aorian’ny tany izao fitantarana izao.

Fiheverana

Hevitra iraisana amin’ny vakiteny rehetra

Mivonona amin’ny fifidianana sy valin’ny ataon’olombelona amin’ny lafiny samihafa ny vakiteny anio: hita amin’ny fitokisana sy fahatongavan-tsaina (Jeremia), amin’ny firafitry ny fiaraha-monina (Salamo), ary amin’ny tantara mikasika ny fizaràna sy famelabelarana ny toetoetry ny fahamarinana sy ny fitsarana (Evanjely). Mekanisma fanavahana, endrika fanantenana na famaizana ary fitandremana amin’ny vokatry ny fanapahan-kevitra miharihary amin’ny fitantaran-tsoratra rehetra misesy.

Manamafy amin’ny fomba isan-karazany ireo vakiteny ireo fa tsy mizotra amin’ny fiainana an-tsitra-po tsy voaozona sy tsy voankasitrahana ny safidy rehetra: Ny olona sy vondrom-piarahamonina dia ampitandremana, mampitohy fahatezerana sy fahasoavana amin’ny fanapahan-kevitra eo amin’ny fitondran-tena. Ny fifanosana amin’ny fanomezan-dalana ara-pivavahana sy fomba fitantanan’ny olona sy amin’Andriamanitra no vokatry ny fandinihana lalina ny “fo” sy ny “lalana”. Ny fifindran-toerana ara-pihetseham-po ao amin’ny tantaran’i Lazara sy ilay mpanan-karena dia maneho amin’ny fomba mankany ambadika any hoe ny fitondran-tena sy ny fifandraisana amin’ny hafa dia misandrahaka amin’ny fotoana lava kokoa noho ny eto amin’ny tany sy ny ara-batana.

Io fitohizana eo amin’ny safidy, zava-misy ara-tsaina, famaliana ary famaranana moralina no tena votoatiny mampikoriana eo anelanelan’ny vakiteny sy anaty firaisany amin’ny kronolojia ara-tsaina.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.