LC
Lectio Contexta

Vakiteny sy fandinihana isan’andro

Asabotsy masina

Vakiteny voalohany

Bokin'ny Eksaody 14,15-31.15,1a.

Ary hoy Iaveh tamin'i Moizy: Nahoana no mitaraina amiko hianao? Ilazao ny zanak'Israely mba hiainga.
Hianao manaingà ny tehinao sy maninjira ny tànanao eo ambonin'ny ranomasina dia hampisaraka roa azy; ary ny zanak'Israely kosa hamaky eo afovoany mandia tany maina,
ary izaho hanamafy ny fon'ny Ejipsiana hanarahany azy ireo avy ao aoriana, ary hataoko miharihary ny voninahitro ao amin'i Faraona sy ny tafiny rehetra, mbamin'ny kalesiny amam-pitaingin-tsoavaliny.
Ka ho fantatry ny Ejipsiana fa Iaveh aho, rahefa hanehoako ny voninahitro Faraona sy ny kalesy amam-pitaingin-tsoavaliny.
Dia nifindra nankeo aoriana ilay anjelin'Andriamanitra nandeha teo alohan'ny tobin'Israely, ary niala nankeo aoriana koa ny andry rahona izay nialoha azy.
Dia nankeo anelanelan'ny tobin'ny Ejipsiana sy ny tobin'ny zanak'Israely izy; maizina ny ilan'io rahona io; ary ny ilany manazava ny alina, ka tsy nifanatona ny toby roa nandritra ny alina.
Nony nahinjitr'i Moizy teo ambonin'ny ranomasina ny tànany dia nohemorin'ny Tompo ny ranomasina tamin'ny rivotra nifofofofo mafy avy any atsinanana nandritra ny alina, ka nataony tonga maina ny ranomasina fa nisaraka roa ny rano.
Dia niditra teo afovoan'ny ranomasina efa tonga maina ny zanak'Israely ary zary rindrina ho azy ireo eo an-kavanany sy an-kaviany ny rano.
Nanenjika azy ny Ejipsiana, ka niditra nanaraka azy teo afovoan'ny ranomasina avokoa ny soavalin'i Faraona mbamin'ny kalesy amam-pitaingin-tsoavaliny.
Ary tamin'ny fotoan'ny fiambenana maraina dia nitodika ny Ejipsiana Iaveh tao amin'ny andry afo aman-tsetroka, dia nandatsaka fangorohoroana tao amin'ny tobin'ny Ejipsiana. Nataony nitsoaka tamin'ny kalesiny ny kodiarana ka saika tsy afa-nandroso intsony.
Ary hoy ny Ejipsiana tamin'izay: Andeha handositra eo anoloan'Isrealy isika, fa Iaveh no miady ho azy, mamely ny Ejipsiana.
Ary hoy Iaveh tamin'i Moizy: Ahinjiro eo ambonin'ny ranomasina ny tànanao, hikatonan'ny rano amin'ny Ejipsiana sy ny kalesy amam-pitaingin-tsoavaliny.
Dia nahinjitr'i Moizy teo ambonin'ny ranomasina ny tànany, ka vao nangirana ny andro dia nody tamin'ny toerany andavanandro ny ranomasina. Nandositra ny Ejipsiana ka tojo azy, ka dia navarin'ny Tompo tao anaty ranomasina ny Ejipsiana.
Nony nikatona ny rano dia nanafotra ny kalesy amam-pitaingin-tsoavaly mbamin'ny tafik'i Faraona rehetra izay niditra ny ranomasina nanaraka ny zanak'Israely: tsy nisy afa-nandositra na dia singany iray aza.
Ny zanak'Israely anefa nandia tany maina teo afovoan'ny ranomasina, fa zary rindrina ho azy ireo ny rano, eo an-kavanany sy eo an-kaviany.
Koa novonjen'ny Tompo ho afaka tamin'ny tànan'ny Ejipsiana Israely tamin'izany andro izany, ary Israely nahita ny fatin'ny Ejipsiana teny amoron-dranomasina.
Hitan'Israely ny tànana maherin'ny Tompo nasehony tamin'ny namelezany ny Ejipsiana, ka natahotra an'ny Tompo ny vahoaka, ary nino an'ny Tompo sy Moizy mpanompony.
Tamin'izany Moizy sy ny zanak'Israely nanao izao hira izao tamin'ny Tompo. Hoy izy: Hihira ho an'ny Tompo aho, fa efa naneho ny voninahiny izy; Nariany any an-dranomasina ny soavaly amam-pitaingina azy.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny voalohany

Ao amin’ity tantara ity, ny Zanak’i Israely dia ao anatin’ny fahorian’ny fandroahana avy any Ejipta sy miatrika sakana lehibe: ny ranomasina midadasika eo anoloan’izy ireo sy ny tafiky ny Faraona ao aoriana mikasa-hitondra azy miverina ho andevo. Ny fizaran-taona sy ny fomba mamorona vahoaka ao amin’ny tany lemaky Ejipta amin’ny Andron’i Moizy no manamarika ny toerana sy ny toe-javatra. Ny fitarihan’Andriamanitra amin’ny alalan’ny andry rahona sy afo dia endrika fanatrehan’ny tontolo an-danitra eo amin’ny tantaran’ny firenena iray eny an-dalana mankany amin’ny fahafahana.

Eo ambany fahatahorana sy amin’ny tsy fahatokisana, Iaveh dia mitaky amin’i Moizy sy ny vahoaka mazava: mianara mitoky amin’ny herin’ny Tompo, na tahaka ny tsy ho azo tanterahina aza. Ny fizaran’ny ranomasina amin’ny “tànan’i Moizy” sy ny “rivotra mahery avy any atsinanana” dia midika hoe manova lalàna voajanahary hanavotana vahoaka ny Andriamanitra marina. Ny fanjavonan’ny tafika Ejipsiana ao anatin’ny rano dia manamarika ny fanonganana ireo rafitra mampanjaka sy mametra.

Ny "rindrina rano" manodidina ny lalana amin’ny tany maina sy "ny nofongaran’i Iaveh" dia sary mivaingana amin’ny famoronana lalan-kivoahana avy amin’ny tsy fahafahana mankany amin’ny maha-vahoaka sy amin’ny fitokisana amin’ny Tompo.

Ity lahatsoratra ity dia mitaratra ny fahombiazan’ny vahoaka mandalo lalana mahatahotra, amin’ny fitarihan’ny herin’Andriamanitra, hananganana maha-israely vaovao.

Salamo

Bokin'ny Eksaody 15,1b-2.3-4.5-6.17-18.

Tamin'izany Moizy sy ny zanak'Israely nanao izao hira izao tamin'ny Tompo. Hoy izy: Hihira ho an'ny Tompo aho, fa efa naneho ny voninahiny izy; Nariany any an-dranomasina ny soavaly amam-pitaingina azy.
Iaveh no heriko sy fototry ny tonon-kirako, Izy no namonjy ahy. Izy no Andriamanitro, ka hankalazaiko, Sady Andriamanitry ny raiko, ka hoderaiko.
Mpiady mahery Iaveh, Ary Iaveh no anarany.
Ny kalesy aman-tafik'i Faraona navariny an-dranomasina; Ny kapiteny voafantina natelin'ny ranomasina Mena;
Nosaforan'ny rano ireny, Nilentika amin'ny farany ambany toy ny vato izy ireo.
Tompo o! nigagana noho ny heriny ny tànanao havanana, Tompo o! nanorotoro ny fahavalo ny tànanao havanana.
Hitondra sy hamponina azy hianao Eo amin'ny tendrombohitry ny lovanao, Dia eo amin'ilay toerana nataonao ho fonenanao, ry Tompo o, Eo amin'ny fitoerana masina namboarin'ny tananao, ry Tompo o!
Hanjaka mandrakizay doria Iaveh!
Fanadihadiana ara-tantara Salamo

Ity andininy ity no hira fisaorana sy fiderana nataon’i Moizy sy ny Zanak’i Israely raha vantany vao avy nandositra an’i Ejipta izy ireo ary nahita fa ringana ny tafiky ny Faraona. Ny hira mitana toerana amin’ny tontolo jiosy fahiny amin’ny maha-lamina ara-pivavahana azy — midika hoe mamerina amin’ny saina amin’ny fomba am-bava sy amin’ny fankalazana fa Andriamanitra dia mpiaro sy mpanafaka.

Iaraha-mahita fa Andriamanitra aseho ho Mpiady mahery sy Ray mpanavotra: ny "fitondrana sy ny famponina ao amin’ny tendrombohitra" dia mampanantena vahoaka voatokana sy manana toerana masina. "Nariany any an-dranomasina ny soavaly amam-pitaingina" — endrika mivantana amin’ny fandrobàna ny fitaovam-piadiana sy hery ara-miaramila, manasongadina ny fahalemen’ny fahavalon’ny vahoaka raha mitranga ny fidiran’Andriamanitra.

Io hira io dia mamolavola fiombonana sy fanekena iombonana amin’ilay Andriamanitra nanafaka, amin’ny alalan’ny fitantarana sy fahatsiarovana ara-pirahalahiana.

Vakiteny faharoa

Taratasin'i Md. Paoly Apostoly ho an'ny Romana 6,3-11.

Moa tsy fantatrareo va fa isika rehetra natao batemy ho amin'ny Kristy Jesoa, dia natao batemy ho amin'ny fahafatesany?
Koa niara-nalevina taminy tamin'ny batemy ho amin'ny fahafatesana isika, mba ho tahaka ny nananganana an'ny Kristy tamin'ny maty, tamin'ny voninahitry ny Ray, no handehanantsika amin'ny fiainam-baovao koa.
Fa raha nampiraisina taminy tamin'ny fakan-tahaka ny nahafatesany isika, dia ho tahaka izany koa amin'ny fitsanganany;
fa fantatsika fa ilay olona tranainy toetrantsika dia niara-nofantsihana taminy, mba ho levona ny tenan'ny fahotana, ka tsy hanompo ny fahotana intsony isika,
satria izay maty dia afaka amin'ny fahotana.
Ary raha niara-maty tamin'ny Kristy isika, dia mino fa hiara-belona aminy koa;
sady fantatsika fa rahefa nitsangana tamin'ny maty izy dia tsy maty intsony, tsy manan-kery aminy intsony ny fahafatesana.
Satria ny fahafatesany moa, dia fahafatesana indray maka ny amin'ny fahotana; fa ny fahavelomany kosa, dia fahavelomana ho an'Andriamanitra.
Ary aoka ho toy izany koa hianareo no hanao ny tenanareo ho toy ny efa maty ny amin'ny fahotana, fa velona kosa ho an'Andriamanitra ao amin'ny Kristy Jesoa.
Fanadihadiana ara-tantara Vakiteny faharoa

Manoratra amin’ny fiangonana tany Roma i Paoly, amin’ny vanim-potoanan’ny andron’ny Empira, amin’ny fiarahamonina mandefa hafatra ara-pitsarana sy ara-piaraha-monina amin’ny vahoaka kristiana mbola vaovao. Ao amin’ity taratasy ity, Paoly dia mametraka ny batemy ho toy ny fifindra-monina avy amin’ny fahafatesana mankany amin’ny fiainana vaovao. Ataony koa fa maneho fanombohana sy fitaomana mankamin’ny fitondrana fiainana hafa ilay fombafomba.

Ny “fanarahana an’i Kristy amin’ny fahafatesana sy fitsanganana amin’ny maty” dia sary mivaingana amin’ny fialana amin’ny fahazarana taloha sy fahotana, ho amin’ny fitoviana amin’ny Ray amin’ny alalan’ny fitsanganana amin’ny aina vaovao. Ny “olona tranainy” sy “olona vaovao” dia misolo toerana tsy dia fifehezana lalàna, saingy fidirana amin’ny tantaram-piaviana vaovao, izay ny fahafatesan’i Kristy dia famotsorana amin’ny daroka sy ny fifehezan’ny fahotana.

Mitaky fiovan-kevitra sy fitondrana ny tenany vaovao ity fitambaran’ny fahafatesana sy fahavelomana iarahana amin’i Kristy amin’ny alalan’ny batemy ity.

Evanjely

Evanjely Masin'i Jesoa Kristy nosoratan'i Md. Matio 28,1-10.

Tamin'ny alin'ny sabata, raha vao nazava ratsy ny andro voalohany amin'ny herinandro, dia lasa nitsirika ny fasana Maria Madelena sy ilay Maria anankiray.
Ary indro nisy horohoron-tany mafy. Fa nisy anjelin'ny Tompo anankiray nidina avy tany an-danitra tonga teo, nanakodia ny vato dia nipetraka teo amboniny.
Namirapiratra tahaka ny helatra ny tarehiny, ary fotsy tahaka ny oram-panala ny fitafiany.
Ankona ny mpiambina nony nahita izany, ka nanjary tahaka ny maty.
Dia niteny tamin'ireo vehivavy ny anjely nanao hoe: Aza matahotra hianareo; fantatro fa mitady an'i Jesoa izay nofantsihana tamin'ny hazo fijaliana hianareo.
Tsy ato izy, fa efa nitsangana araka izay nolazainy. Avia ka jereo, fa teo no toerana nametrahana ny Tompo.
Mandehana haingana milaza amin'ny mpianany fa efa nitsangana tamin'ny maty izy, ary indro hialoha anareo any Galilea izy; any no hahitanareo azy; izany àry, fa efa nilazako hianareo izay.
Dia niala faingana tamin'ny fasana izy ireo, sady natahotra no faly indrindra, lasa nihazakazaka hilaza amin'ny mpianatra.
Ary indro Jesoa niseho taminy nanao hoe: Arahaba. Dia nanatona azy izy ka namihina ny tongony, sy niankohoka teo anatrehany.
Dia hoy Jesoa taminy: Aza matahotra, fa mandehana asaovy mankany Galilea ny rahalahiko, fa any no hahitany ahy.
Fanadihadiana ara-tantara Evanjely

Tsy ara-lojika araka ny tantara ankapobeny ao amin’ny Baiboly fa vao maraina ny andro, vehivavy roa — Maria Madelena sy Maria anankiray — no lasa mitsidika fasana, amin’ny toe-po misaona sy feno tebiteby. Mampiseho fifandimbiasana fahirano sy faniriana handalina ny maty, raha tsy ampoizina, misy horohorontany sy anjely midina avy any an-danitra manakodia vatolampy, manambara amin’ny fomba mahazendana fa "efa nitsangana" ilay maty teo.

Ny fisehoan’ny anjely sy ny Jesoa tenany amin’ny vehivavy dia manome lanja ireo izay tsy manana toerana ambony ara-piaraha-monina tamin’izany, fa lasa fiadidian-tantara sy mpitondra hafatra. Manan-danja ny hoe "handeha ho any Galilea" no hafatra, satria ao Galilea ny fiandohan’ny fanangonana vaovao — miverina amin’ny toerana nisy fiantombohan’ny fiaraha-monina sy fijoroan’ny mpanaraka.

Ny "fitohizan’ny tahotra sy hafaliana" amin’ny vehivavy, ary ny "fampanantenana ny fivoriana ao Galilea" dia manamafy ny fiandohan’ny dingana vaovao amin’ny vahoaka sy ny fikambanana fotsiny tsy amin’ny maha-ara-pivavahana fa amin’ny maha-fananganana fiaraha-monina.

Mampisongadina fahafahana vaovao sy fahaverezan’ny fetran’ny fahafatesana amin’ny alalan’ny fitokisana sy hafatra avy amin’ny manam-pahefana ara-panahy sy ara-pitokisana ity fitantarana ity.

Fiheverana

Fandinihana mifandray amin’ny vakiteny rehetra

Manasongadina fitsidihana miverimberina amin’ny fampitsaharana fifehezana» sy« fidirana amin’ny fiainam-baovao ireto vakiteny ireo. Ny antony tiavina sarinteny dia vokatry ny fitohizan’ireo tantara izay misarika avy amin’ny fandosiran’ny Zanak’i Israely avy any Ejipta, amin’ny fitsimbinana sy fitondrana amin’ny tany maina sy tsy azo inoana, ka hatrany amin’ny fandresen’ny olombelona amin’ny fahafatesana sy ny fanompoam-pivavahana vaovao amin’ny alalan’i Kristy.

Voambolana lehibe amin’ny fihodinana ara-tantara sy fanavaozana ara-piaraha-monina no itarafana: voasongadina amin’ny tantaran’i Eksaody sy ny hira avy eo fa rehefa tonga amin’ny rivotra sy satro-boninahitra avy amin’ny Tompo ny vahoaka iray dia mipoitra ho fianakaviamben’ny mino vaovao sy manana toerana masina. Ao amin’ny taratasin’i Paoly ho an’ny Romana no ahitana mazava kokoa fa fifindra-monina anaty mihitsy ny krizy sy fahafatesana. Mety hitarika fihetsika sy vokatra vaovao amin’ny fanovana toetra sy fomba fiainana izany.

Mametra-pialana amin’ny polositra sy hery fahiny mifehy ny olombelona ny Evanjely, amin’ny alalan’ny fisehoan’ny anjely sy ny fiverenana amin’ny fiarahamonina voalohany. Mitranga eo koa ny fanavaozana anjara birikin’ny vehivavy amin’ny fitondra hafatra, mampiseho fa mivelatra sy mivoatra ny rafi-piaraha-monina rehefa misy an’izany.

Mampifandray sy manorina fiarahamonina vaovao amin’ny alalan’ny fialàna amin’ny rafitra sy fahotana mametra, sy amin’ny famoronana fitokisana amin’ny fidirana amin’ny fifandraisana vaovao sy fahavelomana miaraka amin’ny Tompo ireto vakiteny ireto.

Hanohy hiresaka ao amin'ny ChatGPT

Mampisokatra resaka vaovao miaraka amin'ireto lahatsoratra ireto.

Hafindra any amin'ny ChatGPT ny lahatsoratra amin'ny alalan'ny rohy. Aza mizara angon-drakitra manokana tsy tianao hozaraina.